Kurye Hakları Derneği tarafından yayımlanan “Moto Kurye Vefatları Raporu – 2025”, kesimdeki iş güvenliği krizini bir defa daha gözler önüne serdi. Bilgilere nazaran, geçtiğimiz yıl Türkiye genelinde en az 44 moto kurye, sipariş yetiştirmeye çalışırken iş cinayetlerinde hayatını yitirdi. Raporda, hayatını kaybedenlerin %61’inin 18–28 yaş aralığındaki gençlerden oluşması ve ölenler ortasında 4 çocuk kuryenin bulunması dikkat çekti.
RESMİ DATA EKSİKLİĞİ VE TESPİT GÜÇLÜĞÜ
Dernek, raporda yer alan “en az” tabirinin kritik ehemmiyette olduğunu vurguladı. Türkiye’de resmi kurumların kurye vefatlarına dair özel bir istatistik tutmadığı belirtilen raporda, datalara lakin sendikalar, medya taramaları ve saha çalışmalarıyla ulaşılabildiği söz edildi. Geçtiğimiz yıl 63 olan meyyit sayısının bu yıl 44’e düşmesinin bir güzelleşme olarak yorumlanmaması gerektiği; toplam çalışan sayısının ve sektörel hareketliliğin bilinmediği bir ortamda bu düşüşün aldatıcı olabileceği kaydedildi.
ÖLÜMLERE YOL AÇAN SEKTÖREL FAKTÖRLER
Raporda, moto kuryelerin ömür hakkını tehdit eden sistematik problemler çeşitli başlıklarla tahlil edildi. Paket başı ödeme ve sürate dayalı prim sisteminin kuryeleri kaza riskine ittiği belirtilirken, sorumluluğu çalışana yıkan esnaf-kurye modelinin iş sıhhati ve güvenliği kontrollerini etkisiz kıldığı vurgulandı. Ayrıyeten uzun mesai saatleri, düşük fiyatlar, yetersiz ekipman ve kuvvetli hava şartlarında çalışmaya zorlanma üzere olumsuz çalışma kurallarının yanı sıra dijital platformlar ile mahallî işletmeler üzerindeki kontrol sistemlerinin zayıflığına dikkat çekildi.
ÇÖZÜM TEKLİFLERİ VE ŞEFFAFLIK ÇAĞRISI
Kurye Hakları Derneği, raporun sonuç kısmında acil tahlil bekleyen başlıkları sıraladı. Başta Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile TÜİK olmak üzere yetkili kurumların, Türkiye’deki toplam moto kurye sayısını ve statülerini (platform çalışanı yahut 4/a statüsünde işçi) şeffaf bir biçimde açıklaması talep edildi. Kurye kaza ve vefat bilgilerinin tertipli olarak paylaşılmasının, alanda sağlıklı siyasetler üretilmesi ve önleyici önlemlerin hayata geçirilmesi için mecburî olduğu vurgulandı.
