İran’da 28 Aralık’ta patlak veren ve kısa müddette rejim zıddı bir isyana dönüşen protestolar, ülkenin dört bir yanını sardı. 31 eyaletin 27’sine yayılan şovlarda can kaybı her geçen gün artıyor. İnsan Hakları Aktivistleri Ajansı datalarına nazaran şu ana kadar 36 kişi hayatını kaybederken, bin 200’den fazla kişi yaralandı. Fars Haber Ajansı ise çatışmalarda 250 polis ve 45 İhtilal Muhafızı üyesinin yaralandığını duyurdu.
EKONOMİ ÇÖKTÜ, HÜKÜMETTEN “7 DOLAR” YARDIM TEKLİFİ!
Protestoların fitilini ateşleyen ekonomik kriz ise derinleşiyor. Hükümet sözcüsü Fatameh Mohajerani, halkın alım gücünü korumak teziyle aylık 7 dolar ödeme yapılacağını açıkladı. Lakin taban geçim için 200 doların gerektiği ülkede bu sayı reaksiyon çekti.
Üstelik İran Merkez Bankası, yangına körükle gidecek bir karara imza attı. İthalatçı ve üreticilere sağlanan sübvansiyonlu döviz kurunda kesintiye gidildi. Bu atağın, halihazırda 1 doların 1 milyon 460 bin riyale dayandığı piyasada fiyatları uçurması ve sokakları daha da karıştırması bekleniyor.
HASTANELERE GAZLI MÜDAHALE
Olayların şiddeti artarken, güvenlik güçlerinin hastanelere girdiği tezleri dünyayı ayağa kaldırdı. İlam kentindeki İmam Humeyni Hastanesi’ne sığınan göstericilere İhtilal Muhafızları ve polis özel kuvvetlerinin gaz bombasıyla saldırdığı, kapıları kırarak içeridekilere şiddet uyguladığı öne sürüldü. ABD Dışişleri Bakanlığı, bu durumu “insanlığa karşı işlenmiş suç” olarak nitelendirerek Tahran idaresini sert lisanla kınadı.
NETANYAHU VE PEHLEVİ’DEN “DEVRİM” MESAJLARI
Sokaktaki kaos, milletlerarası arenada “rejim değişikliği” senaryolarını da beraberinde getirdi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, protestoları “Halkın bahtını eline alacağı belirleyici bir an” olarak tanımlarken, Tahran’ı “Saldırıya uğrarsak sonuçları ağır olur” dedi.
ABD’de sürgünde yaşayan devrik önder Şah İstek Pehlevi’nin oğlu İstek Pehlevi ise Washington Post’a yazdığı makalede “Rejim çatırdıyor, meşruiyetini kaybetti” dedi. Pehlevi, Trump’ın İran halkına dayanak verdiğini belirterek, “Tiran rejiminden kurtulma vakti geldi” davetinde bulundu.
CENAZE SONRASI BANKALAR ATEŞE VERİLDİ
Melikşahi’de ise protestolarda ölenlerin cenaze merasimi yeni bir çatışmaya sahne oldu. Merasimin akabinde öfkeli kalabalık 3 bankayı ateşe verdi. Güvenlik güçlerinin müdahalesiyle bir kişi daha hayatını yitirdi. İran sokakları, hem ekonomik çöküşün hem de siyasi baskının gölgesinde kaynamaya devam ediyor.
