Akdeniz Üniversitesi’nden (AÜ) Prof. Dr. Gökhan Deniz, Türkiye’nin floristik açıdan bir açık hava müzesi olduğunu, bu zenginliğin koruma edilmesinin yalnızca bilim insanlarının değil, toplumun tüm kısımlarının ortak sorumluluğu olduğunu belirtti.
Türkiye’de yaklaşık 10 bin bitki çeşidi bulunduğunu, bunların yaklaşık 3 bininin endemik olduğunu söz eden Prof. Dr. Deniz, bazı tiplerin yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarıldığını belirtti. Prof. Dr. Deniz, “Biz tabiatta yalnızca birkaç yüz bireyini görebildiğimiz bir bitki çeşidinin, birebir yıl Avrupa’daki bir internet sitesinde yumrusu ya da tohumu satılırken karşımıza çıkması son derece üzücü” sözlerini kullandı.
“BAKANLIK MÜSAADELERİ OLMADAN ÖRNEK ALAMAZLAR”
Arazi çalışmalarında bilhassa yabancı asıllı şahısların bitki ya da hayvan toplarken görülmesi halinde kolluk kuvvetlerine haber verilmesini isteyen Prof. Dr. Deniz, “Bilimsel çalışma yapan akademisyenler bile bakanlık müsaadeleri olmadan tabiattan tek bir örnek alamaz. Vatandaşlarımız bu bahiste hassas olmalı” diye konuştu.
Koruma altındaki çeşitlerin net koordinat bilgilerinin biyokaçakçılık riski sebebiyle korunduğunu aktaram Prof. Dr. Deniz, “Zaman vakit yurt dışı menşeli araştırma kümelerinden bu çeşit bilgileri paylaşmamız isteniyor. Fakat bu bilgileri kamu kurumları dışında hiçbir kişi ya da kuruluşla paylaşmıyoruz” dedi.
BALKON YA DA BAHÇEDE YAŞAYAMAZ
Endemik bitkilerin yalnızca muhakkak ekolojik şartlarda yaşayabildiğini belirten Prof. Dr. Deniz, kum zambağı, orkide ve salep çeşitlerinin tabiattan alınıp balkon ya da bahçeye taşınmasının bitkinin vefatına yol açtığını belirtti.
Prof. Dr. Gökhan Deniz, “Bu tipler binlerce yıldır o bölgenin sıcaklığına, yağışına, toprağına ve rakımına ahenk sağlayarak varlığını sürdürüyor. Balkon ya da bahçeye taşımak âlâ niyetli olsa da sonuç değişmez” dedi.
CEZASI 3 MİLYON 496 BİN 768 TL’YE KADAR ÇIKIYOR
2026 yılı bilgilerine nazaran jenerasyonu tehlike altında olan bir bitki ya da hayvan cinsini tahrip eden yahut ziyan verenlere 699 bin 245 TL idari para cezası uygulandığını söyleyen Prof. Dr. Deniz, “Niyetin âlâ olması cezayı ortadan kaldırmıyor” dedi.
Habitatın tahrip edilmesi, müsaadesiz faaliyet ya da yapılaşma durumunda cezanın 3 milyon 496 bin 768 TL’ye kadar çıktığını vurgulayan Prof. Dr. Deniz, “Doğaya ziyan vermeden, doku kültürü üzere sistemlerle üretim yapılabilir ve ülke iktisadına katkı sağlanabilir. Lakin biyokaçakçılığa katiyetle geçit yok” sözlerini kullandı.
