2021 yılında “müjde” olarak hayatımıza giren fakat kamu kaynaklarında eşi gibisi görülmemiş bir tahribata yol açan Kur Muhafazalı Mevduat (KKM) için hukuksal süreç tamamlandı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), iktisat idaresinin bir devir “en güçlü silahı” olarak pazarlanan lakin bütçe üzerinde ağır bir yük haline gelen KKM hesapları için son adımı attı.
Resmi Gazete’de yayımlanan yeni kararlarla, sistemin temelini oluşturan iki kritik bildirim artık yürürlükte değil.
Böylece dönemin Ekonomi Bakanı Nureddin Nebati aracılığı ile büyük bir ekonomik atak olarak sunulan lakin iktisatta kara deliğe dönüşen KKM, Mehmet Şimşek devrinde kapatıldı. Şimşek 2023 yılında idareye geldiğinde KKM’den çıkışı çalışma takviminin başında tutumuştu, süreç 3 yıl aldı.
İPTAL KARARI: O DÜZENLEMELER ARTIK YOK
TCMB tarafından hazırlanan “Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Bildirimin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Tebliğ” ile geçmişe dönük defterler kapandı. Bu kapsamda;
21 Aralık 2021 tarihli ve 2021/14 Sayılı “Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ”,
2021/16 Sayılı “Altın Hesaplarından Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ” büsbütün iptal edildi.
Bu karar, 2021 yılının sonundaki döviz krizini durdurmak için başlatılan sürecin hukuken de sona erdiğini gösteriyor.
MİLYONLARIN SIRTINDAKİ YÜKÜN RESMİ SONU
Hatırlanacağı üzere Merkez Bankası, KKM hesap açma ve yenileme süreçlerini (YUVAM hesapları hariç) 23 Ağustos 2025 tarihinde durdurma kararı almıştı.
O tarihten bu yana vadesi devam eden hesapların mühletinin dolması bekleniyordu. Bugün yayımlanan kararla birlikte, vadesi biten hesapların artık eski düzenlemelerle yenilenmesi yahut desteklenmesi imkanı kalmadı.
Kamu kaynaklarından “kur farkı” ödemesi yapılan bu sistemin sona ermesi, iktisat idaresinin “normalleşme” adımı olarak sunulsa da, sistemin yarattığı maliyet uzun yıllar unutulmayacak.
ALTIN HESAPLARINDA DURUM NE?
Halkın birikimlerini değerlendirdiği altın hesaplarına dair ise kısmi bir istisna devam ediyor. Altın hesaplarından Türk Lirası mevduatına dönüşüm ile altın cinsinden fiziki varlıkların finansal sisteme kazandırılmasını amaçlayan FATSİ uygulamasında vadeler hala sürdüğü için bu taraftaki işleyiş devam ediyor. Lakin genel tablo, KKM’nin artık Türkiye iktisadının gündeminden büsbütün düşürülmek istendiğini kanıtlıyor.
FATURA KİME KESİLDİ?
Tebliğlerin kaldırılmasıyla birlikte, bir periyot döviz kurlarını baskılamak ismine devreye alınan bu sistemin maliyeti tekrar tartışma konusu oldu.
Tasarruf sahiplerine ödenen milyarlarca liralık kur farkları, bütçede eğitimden sıhhate ayrılması gereken hisselerin kısılmasına neden olmuştu. Artık ise müdafaasız kalan milyonlarca mevduat sahibi, yüksek enflasyon karşısında birikimlerini nasıl koruyacağının telaşını taşıyor.
