Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bir periyodun tartışmalı iktisat siyasetlerinin temel taşlarından olan Kur Muhafazalı Mevduat (KKM) ve altın dönüşümlü hesaplarla ilgili paklık operasyonunu tamamlıyor. 24 Ocak 2026 prestijiyle yayımlanan kararlarla, altınını Türk Lirası’na çeviren halka sunulan teşviklerin yasal desteği olan bildiriler kararsız kılındı.
ALTIN HESAPLARINDA TAKVİYE PERİYODU KAPANDI
Merkez Bankası tarafından hazırlanan yeni düzenleme ile 29 Aralık 2021 tarihinde yürürlüğe giren “Altın Hesaplarından Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarına Dönüşümün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ” resmen yürürlükten kaldırıldı.
Bu adım, o devirde döviz ve altın talebini kırmak için Hazine’den ve Merkez Bankası kaynaklarından milyarlarca liranın feda edildiği bir sürecin türel olarak sonlandırılması manasına geliyor.
Aynı kararla, 21 Aralık 2021 tarihli TL mevduat dönüşüm takviyesi de iptal edildi.
BANKALARA YENİ YÜKÜMLÜLÜK
Merkez Bankası yalnızca eski bildirimleri iptal etmekle kalmadı, birebir vakitte “Makroihtiyati Çerçeveye Ait Basın Duyurusu” ile bankacılık sistemini daha da sıkıştıracak adımlar attı.
Piyasadaki likiditeyi denetim altına almak isteyen TCMB, bankaların zarurî karşılık oranlarında sert artışlara gitti. Bu durum, bankaların maliyetlerini artırırken, kredi kullanmak zorunda kalan fiyatlı çalışanlar ve küçük işletmeler için faiz yükünün daha da ağırlaşacağı sinyalini veriyor.
ZORUNLU KARŞILIKLARDA SERT ARTIŞ
Tebliğde yapılan değişiklikle birlikte, bilhassa kısa vadeli hesaplarda bankaların Merkez Bankası’na yatırmak zorunda olduğu “rehin” para ölçüsü artırıldı:
Altı aya kadar vadeli kur/fiyat muhafaza takviyeli hesaplar için mecburî karşılık oranı yüzde 40’a fırlatıldı.
Bir yıla kadar vadeli hesaplarda bu oran yüzde 22 olarak belirlendi.
Yurt dışından temin edilen 1 aya kadar vadeli TL borçlar için oran yüzde 20’ye yükseltildi.
Enflasyon endeksli (TÜFE/ÜFE) ve TLREF bazlı değişken faizli hesaplar için ise karşılık oranı yüzde 10 olarak açıklandı.
SİSTEMDEN ÇIKIŞ HIZLANIYOR MU?
TCMB’nin KKM ve altın dönüşümlü hesaplar üzerindeki bu baskısı, bankaların bu cins hesapları artık “yük” olarak görmesine neden olacak.
23 Ağustos 2025’ten itibaren yeni hesap açılışını sonlandıran Merkez, vadesi biten hesapların desteklenmesini de durdurarak sistemi büsbütün tasfiye etmeyi amaçlıyor.
