Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın Meclis’teki sunumu, Türkiye’deki derin toplumsal krizi ve sistemdeki ağır aksaklıkları gözler önüne serdi. Gelecek telaşının çocukların terk edilme münasebeti haline geldiğini itiraf eden Göktaş, 22,5 milyon çocuğun “risk puanlaması” ile takip edildiğini, devlet müdafaasındaki çocukların ise aidiyet hissetmedikleri için kurumları ateşe verdiğini açıkladı.
SİSTEMİN ÇIKMAZI: MEMURİYET HAKKI İÇİN TERK EDİLEN ÇOCUKLAR
Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, Meclis’te yaptığı açıklamalarda toplumsal hizmetlerdeki suistimallere dikkat çekti. Evlat edinme süreçlerinde ailelerin “sipariş verir gibi” çocuk seçtiğini belirten Göktaş, “0-3 yaş talebi çok fazla ve herkes de kız çocuğu istiyor. Hatta bir orta biri beni aradı, dedi ki: ‘Mavi gözlü çocuk istiyorum.’ Yani ‘Bu bir sipariş değil’ dedim ya! Şayet bir çocuğa aile olmak istiyorsanız, lütfen ne cinsiyet ayrımı yapın, ne yaş ayrımı yapın; göz rengini bari belirlemeyin” sözlerini kullandı.
Bakanlığın çocuklara tanıdığı memuriyet hakkının bir istismar aracına dönüştüğünü kaydeden Göktaş, “Bazı ailelerin yalnızca çocukları memur olsun diye bıraktığı hadiselerle daha çok sık karşılaşıyoruz” diyerek, ekonomik garantinin çocuk terk etme münasebeti haline geldiğini vurguladı.
“BAZI ÇOCUKLAR AYRILMAK İÇİN YAKIYORLAR KURULUŞU”
Devlet muhafazası altındaki çocukların rehabilitasyon süreçlerinde yaşanan zorluklar, Bakan’ın açıklamalarıyla gün yüzüne çıktı. Kurumlarda kalan çocukların kendilerini oraya ilişkin hissetmediklerini belirten Göktaş, kamuoyuna yansımayan çarpıcı ayrıntıları şu sözlerle anlattı:
“Çok fazla kamuoyuyla paylaşmıyoruz lakin orada güle oynaya kalmayan çocuklarımız da var. Birtakım çocuklar ayrılmak için yakıyorlar kuruluşu, çok önemli şiddet uyguluyorlar, camları kırıyorlar; vakit zaman kaçıyorlar. Medyada duyuyorsunuz bazen, ‘Çocuk kaçmış devlet bir şey yapmamış.’ Hayır, yapmış, arıyoruz onu her tarafta ancak çocuk orada kendini ilişkin hissetmiyor. Farklı ilaçlar kullanılan çocuklar var, farklı kıssalardan intihar teşebbüsü olanlar var.”
2025’TE 7 BİN 710 ÇOCUK İÇİN “ZORUNLU” MUHAFAZA KARARI
Bakanlık bilgileri, suça sürüklenen ve korunmaya muhtaç çocuk sayısındaki artışı sayısal bilgilerle ortaya koydu. Göktaş’ın paylaştığı datalara nazaran; 2025 yılında “erken gebe” ve “suça sürüklenen” çocuklar dahil olmak üzere toplam 3 bin 382 çocuk İhtisaslaşmış Çocukevi Sitesi’ne (İÇES) kabul edildi. Mahkemeler tarafından 43 bin 270 danışmanlık önlem kararı alınırken, mahkemenin “Bu çocuğu almak zorundasınız” diyerek Bakanlığa emanet ettiği çocuk sayısı ise 7 bin 710 oldu.
“DÜNYAYA İHRAÇ ETTİLER”
Sosyal medyanın çocuklar üzerindeki depresif tesirine ve çeteleşme riskine değinen Bakan Göktaş, Çinli mevkidaşı ile yaptığı görüşmeyi aktardı. Göktaş, “TikTok, Çin menşeli. Çin Bakanı’na dedim ki: Çin nasıl? Dedi: ‘Bizde TikTok yok.’ Bütün dünyaya ihraç etmişler fakat onlarda yok” dedi. Dijital mecralar için de 18 yaş hududu getirilmesi gerektiğini savunan Göktaş, toplumsal medya platformlarının algoritmalarıyla çocukları müdafaası gerektiğini, Gazze’deki soykırımı sansürleyen düzeneklerin çocukları korumak için de kullanılabileceğini tabir etti.
TÜRKİYE’NİN ÇOCUK RİSK HARİTASI: 22.5 MİLYON ÇOCUK DOSYADA
Bakanlığın yürüttüğü en kapsamlı çalışma ise “sosyal risk haritası” oldu. Ülke genelinde 22 milyon 500 bin çocuğun yaşadığı haneler için “risk puanı” çıkarıldı. 648 farklı toplumsal gösterge üzerinden yapılan tahlillerde, bilhassa toplumsal hizmetlerden yararlanan kırılgan kümelerin “riske dönüşme” potansiyelleri hesaplandı.
Göktaş, datalara yansıyan öteki çarpıcı başlıkları şöyle sıraladı:
“Öksüz-yetim; ebeveyn kaybı yaşamış çocuklar bize otomatik düşüyor. Vefat bilgisi düşer düşmez o aileyi güçlendirecek çalışmaları yürütüyoruz. 2021-2025 devrinde 114 bin 424 mesleksel çalışma yaptık öksüz, yetim ünitesiyle ilgili. Öksüz, yetimde 350 bin çocuğumuz var. Çocuklar İnançta Gruplarımız var; 2025’te 12 bin 837 çocuğumuzu izledik; sokaktan 2 bin 684 çocuğumuzu topladık. Toplamda 19 bin 379 çocuğa müdahaleler gerçekleştirdik.”
