Uluslararası Af Örgütü, İran’da devam eden protestolara yönelik güvenlik güçlerinin uyguladığı ölümcül şiddete dikkat çekerek, dünya kamuoyuna “protestocu katliamına son verin” davetinde bulundu. Güvenlik güçlerinin barışçıl şovlara karşı hukuka alışılmamış güç kullandığını savunan örgüt, memleketler arası toplumu daha fazla can kaybını önlemek ismine acil ve somut adımlar atmaya davet etti.
EKONOMİK KRİZDEN TOPLUMSAL PATLAMAYA GİDEN SÜREÇ
Açıklamada, 28 Aralık 2025’te başlayan hareketlerin temelinde para ünitesindeki çok bedel kaybı, ömür şartlarının ağırlaşması ve kamu hizmetlerindeki yetersizliklerin yattığı belirtildi. Tahran’daki Kapalı Çarşı esnafının kepenk kapatmasıyla tetiklenen bu sürecin, kısa müddette rejim tersi kitlesel bir harekete dönüştüğü vurgulandı. Örgüt, 8 Ocak’tan itibaren uygulanan genel internet kesintisinin, yaşanan ağır hak ihlallerini dünya kamuoyundan gizleme maksadı taşıdığını söz etti.
HASTANELER VE MORGLARDAKİ AĞIR TABLO
Güvenlik güçlerinin silahsız göstericilere karşı demir bilye ve av tüfekleri kullandığının belgelendiği aktarılan açıklamada, hastanelerin yaralılarla dolup taştığı bilgisine yer verildi. Ailelerin hayatını kaybeden yakınlarını morglarda ve süreksiz depolama alanlarında aramak zorunda kaldığı belirtilirken, baskı düzeneklerinin daha evvel gibisi görülmemiş bir boyuta ulaştığı kaydedildi.
GÖZALTINDAKİ AZAP RİSKİ VE İDAM TEHDİDİ
Toplu gözaltı operasyonlarının sürat kesmeden sürdüğüne işaret eden Memleketler arası Af Örgütü, gözaltına alınan şahısların azap ve makus muamele tehdidi altında olduğunu duyurdu. Ayrıyeten İranlı yetkililerin yaptığı sert açıklamaların, protestocuların mevt cezasıyla karşı karşıya kalabileceği tasasını güçlendirdiği belirtildi. Örgüt, bu durumun memleketler arası hukuk açısından kabul edilemez olduğunu vurguladı.
DİPLOMATİK MÜDAHALE VE TÜREL ADIMLAR İÇİN ÇAĞRI
Cezasızlığın son bulması için memleketler arası toplumun sorumluluk alması gerektiğini belirten örgüt, BM İnsan Hakları Kurulu ve Güvenlik Konseyi’nde özel oturumlar düzenlenmesini talep etti. Diplomatik baskının artırılması gerektiğini savunan açıklama, İran’daki durumun Milletlerarası Ceza Mahkemesi’ne taşınması mümkünlüğünün önemli formda kıymetlendirilmesi gerektiği davetiyle son buldu.
