Suriye’de Merkezi Şam idaresi ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ortasında 30 Ocak’ta duyurulan muahede, bugün prestijiyle alanda somut adımlara dönüşüyor. 27 Ocak’ta imzalanan mutabakat çerçevesinde SDG’nin denetim ettiği bölgelerin Şam idaresine bağlanması ve kurumların entegrasyon süreci resmen başlıyor.
KRİTİK ZAMAN TESLİM: PETROL VE HUDUT KAPILARI ŞAM’DA
Anlaşmanın en dikkat cazip unsurları, bölgenin ekonomik ve stratejik kaynaklarının el değiştirmesini içeriyor. Süreç şu takvimle işleyecek:
- Bugün: 15 güvenlik aracının hem Haseke’ye hem de Kamışlı’ya girmesi bekleniyor.
- Salı (Yarın): Rimelan ve Süveydiye petrol alanları devredilecek; buradaki çalışanlar Enerji Bakanlığı bünyesine entegre edilecek.
- Çarşamba: Rusya’nın çekildiği Kamışlı Havalimanı, Sivil Havacılık Otoritesine devredilecek. Ayrıyeten Hudut Geçişleri Yönetiminden bir birlik, Irak Kürdistan Bölgesine açılan Semelka hudut kapısının denetimini devralacak.
Süreç kapsamında, Suriye Süreksiz Hükümeti’ne bağlı yaklaşık 250 iç güvenlik işçisi, hafif silahlarıyla birlikte yarın Haseke kentine giriş yapacak. Bu güçler, sivil ve askeri kurumların merkezi yapıya devredilmesi sürecini yerinde denetleyecek.
ASKERİ YAPILANMA SİL BAŞTAN: SDG TUGAYLARI ‘RESMİLEŞİYOR’
Saha hakimiyetini değiştirecek askeri entegrasyon planına nazaran, Haseke ve Kamışlı kentlerindeki askeri birlikler kışlalarına çekilecek. IŞİD ögelerinin tahliyesi tamamlandıktan sonra ordu El-Şeddadi bölgesine yerleşecek.
Anlaşma kapsamında askeri yapılanma şu halde değişiyor:
- Haseke için üç tugay ve Kobani için bir tugaydan oluşan yeni bir askeri tümen kurulacak.
- SDG’nin yaklaşık 16 bin şahıstan oluşan üç tugay tekrar yapılandırılacak.
- Kobani’de yaklaşık 6 bin savaşçıdan oluşan bir tugay kurulacak.
Çalışmalar; Haseke Valisi, Savunma Bakan Yardımcısı ve Haseke Güvenlik Müdür Yardımcısı üzere kilit durumların atanması ile sürat kazanacak. SDG’nin denetimi altındaki kurumların devlet kurumlarına entegrasyonu ile çalışanların vazifeleri resmen onaylanmış olacak.
KOBANİ’DE HAREKETLİLİK VE SOKAĞA ÇIKMA YASAKLARI
Entegrasyon süreci öncesi alanda güvenlik önlemleri en üst düzeye çıkarıldı. Suriye hükümetine bağlı bir heyet, dün dört araçla Kobani’ye giderek Asayiş güçleriyle iki saatlik bir toplantı gerçekleştirdi. Görgü şahitleri, Suriye hükümetine bağlı güvenlik güçlerinin Kobani etrafında, Pirler ve Kenê köylerinde konuşlandığını bildirdi. Mutabakat sağlanması durumunda Kobani’deki birtakım birliklerin Halep’e kaydırılması planlanıyor.
Süreçle eş vakitli olarak Haseke ve Kamışlı’da sokağa çıkma yasağı ilan edildi. İç Güvenlik Güçleri (Asayiş), entegrasyonun problemsiz ilerlemesi gerekçesiyle yasağın Haseke’de bugün, Kamışlı’da ise Salı günü 06:00 – 18:00 saatleri ortasında uygulanacağını, uymayanlar hakkında yasal süreç yapılacağını duyurdu.
MACRON’DAN “KÜRT HAKLARINA ANAYASAL GÜVENCE” ÇIKIŞI
Bölgedeki bu değişim sürerken Fransa’dan dikkat çeken bir atılım geldi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Suriye Süreksiz Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ve SDG lideri Mazlum Abdi ile üçlü bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
Elysee Sarayı’ndan yapılan açıklamaya nazaran görüşmede şu başlıklar öne çıktı:
- Taraflar ortasında “kalıcı ateşkes” mutabakatına varıldı.
- Kürt halkının haklarının anayasal teminat altına alınması konusunda anlaşıldı.
- Kurumların birleştirilmesi ve idari yapının entegrasyonu için bir yol haritası hazırlanacak.
Macron açıklamasında, “Barışçıl ve istikrarlı bir Suriye, başta Kürtler olmak üzere tüm toplumsal bileşenlere hürmet göstermek zorundadır. Fransa, DSG’ye ve Kürt halkının kazanımlarına olan takviyesini kararlılıkla sürdürecektir” sözlerini kullandı. Ayrıyeten IŞİD ile uğraşın aksatılmaması gerektiği vurgulandı. DGS Genel Kumandanı Mazlum Abdi de süreci “Barışçıl tahlilin anahtarı” olarak nitelendirdi.
ABD’NİN IRAK BELGESİ BARRACK’A EMANET
Bölgedeki bir öteki kritik gelişme ise ABD cephesinde yaşandı. Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, ABD’nin Irak Özel Temsilcisi Mark Savaya’nın vazifeden alındığını, yerine ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack’ın atandığını açıkladı.
Reuters’ın kaynaklara dayandırdığı habere nazaran, Savaya’nın misyondan alınmasında eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki’nin tekrar aday olmasını engelleyememesi tesirli oldu. ABD idaresinin, Maliki’nin adaylığına karşı Bağdat’ı uyardığı ve yardımları kesmekle tehdit ettiği belirtiliyor. Washington’un Suriye Özel Temsilcisi vazifesini de yürüten Tom Barrack, bu atama ile Irak belgesini da devralmış oldu.
