WASHINGTON — Serra Karaçam
Brifing, ABD’li Beyaz Saray yetkililerine atfedilerek art plan bilgisi olarak yapıldı.
Yetkililer, canlı rehinelerin birçoklarının hür bırakıldığını ve ateşkesin uzun bir müddet boyunca sürdüğünü söyledi. HAMAS’ın roketatar ve füzelerinin kullanılamayacak halde olmasının değeri vurgulandı. Yetkililere Türkiye’nin istikrar gücünde yer alıp almayacağı da soruldu.
Beyaz Saray yetkilisi son kalan rehine için hâlâ çok âlâ bir irtibat kanalının sürdüğünü aktararak “Birkaç farklı muhtemel yer var ve aramaya devam edeceğiz,” diyen yetkili “Son kişi bulunana kadar bu operasyonu tamamlanmış saymayacağız. Fakat, her iki taraf âlâ niyetle çalışmayı kabul ettiğinden, faz ikiye geçişi buna bağlı olarak bekletmeyeceğiz” sözlerini kullandı.
Faz İki ve Gazze’nin Yine Kalkınması
Yetkili, son devirdeki muvaffakiyetleri özetledi: “Son bir ayda 20 unsurluk Trump planını imzalattık. Cesetler geri geldi, canlı rehineler her iki tarafta da hür bırakıldı. Sanırım herkes barışın tesirini hissetmeye başladı. Artık duyurduğumuz ikinci şey faz ikiye geçiş.
Gerçekten büyük bir adım zira Gazze’nin tekrar kalkınması için çok yeterli bir planımız var. Beşerler genel olarak bakıyor ve ‘Vay, bu sahiden oyunu değiştirebilir’ diyorlar.
Çok önemli bir çalışma yapıldı. Her adımı uygulamamız gerekiyor. …uygulama ve yürütme konusunda çok, çok odaklıyız ve umuyoruz ki en son uygulamayı, yani son kademeyi en son inşa sürecini muvaffakiyetle teslim edeceğiz.”
Türkiye’nin Rolü ve Bölgesel Diplomasi
Brifingde Türkiye’nin Gazze İstikrar Gücü’nde yer alıp almayacağı soruldu. ABD’ye nazaran Türkiye’nin iştiraki, İsrail ile bağların güzelleştirilmesine bağlı.
İsrail’in onayının gerektiği açıklanmamış olsa da, örtülü yahut açık dayanağın gerekli olduğu ön görülüyor.
Yetkililer, Türkiye’nin ateşkese ulaşmada kritik bir rol oynadığını vurguladı. Bir yetkili “Türkiye, bu ateşkese ulaşmada çok değerli bir rol oynadı ve Lider Trump bunun için çok minnettar,” derken, “Cumhurbaşkanı Erdoğan, Dışişleri Bakanı Hakan ve İstihbarat Yöneticisi İbrahim Kalın çok yakından dahil oldular. Bizimle çalışmada inanılmaz bir iş çıkardılar ve onları dahil etmek çok değerli. Açıkçası Hamas üzerinde tesirleri var ve Türkiye ile İsrail’in bağlarını yine inşa etmeye başlamasını görmek istiyoruz.” yorumuyla karşılık vermekle yetindi.
“Erdoğan’ın Gazze halkı için büyük bir kalbi var”
Yetkili, Gazze’nin Erdoğan için her vakit değerli bir husus olduğunu belirtti. “Gazze’nin olumlu bir tarafta ilerlediğini göstermeye başlarsak, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Gazze halkı için büyük bir kalbi var. Umarım her iki taraf da telaffuzlarını yumuşatmaya, kendi çıkarlarına odaklanmaya ve birlikte çalışmanın sağlayacağı yararları görmeye başlar. Lider Trump’ın ilerlemek istediği gaye bu.”
Uluslararası Güç İştiraki ve HAMAS’ın silahsızlanması
Barış Kurulu konusunda ülkelere gönderilen davetlerle ilgili bir soru üzerine yetkili, isimleri açıklamaktan kaçındı. “Başkan Trump açıklamak istediğinde duyurulacak; hangi ülkeler olduğunu o vakit öğreneceksiniz. Ancak olağanüstü bir liste olacak, nitekim olağanüstü bir liste.” sözlerini kullandı.
Gazeteciler, Hamas’ın silahsızlanmasının beklendiğinin, bunun kelamının verildiğinin söz edilmesi üzerine, kimileriyle görüşüldüğünü ve onların silahsızlanmayı kabul etmediğini hatırlattı.
Hamas’ın silahsızlandırılma taahhüdü ile ilgili olarak yetkililer, temel maksatların net olduğunu belirtti.
“Gazze’de terör altyapısı yok edilecek”
“Silahsızlanma yahut (silahları) devre dışı bırakma. Bunu tabir etmek için çeşitli tabirler kullanabiliriz; İngilizce, Arapça, İspanyolca fark etmez, ne isterseniz. Gazze’de kurulan terör altyapısı yok edilecek. RPG, roketatar ve füzeler üzere ağır silahlar, İsrail’e karşı savunma yahut akın gayeli kullanılmayacak formda konumlandırılacak,” sözleri kullanıldı.
“İsrail, Gazze ile gerçek barış arıyor,” diye ekleyen yetkili şöyle devam etti:
“İsrail, artık Gazze ile gerçek bir barış sağlamayı hedefliyor; niyet de bu. Ayrıyeten Gazze’nin, nüfusunu denetim edebilmek için temel polislik hizmetlerine muhtaçlığı var. Beşerler özgür ve inançlı bir biçimde yaşayabilmeli… Olumlu sinyaller gönderiliyor. Hamas çok zayıf durumda. Bu savaşı 7 Ekim’de başlattılar ve bu Gazze’nin yıkımına yol açtı. Hamas açısından; bu savaşı başlattılar ve bu halkları için bir felakete yol açtı. Son 20 yıldaki liderlikleri Gazze halkını daha güzel bir duruma getirmedi. Bu yüzden geleceğe yönelik olumlu bir vizyonları olduğunu düşünmüyorum.’
“Gazzeliler şahane işçiler”
Yetkililer, Gazze’deki yeni hükümetin ehil olduğunu ve planı benimsediğini söyledi. “Barış, refah için gerekli. Bu gerçek barışın başlangıcı olabilir, ancak geçersiz olmamalı. Akabinde yatırım getirmeye başlayacağız ve umarız Gazzeyi yardımdan bağımsızlaştırabiliriz.
Gazze’nin GSYH’sinin yaklaşık %85’i uzun müddettir yardımdan oluşuyor. Sonuncu olarak, insanların maaş kazanacağı ve bağımlılığı azaltacağı bir iktisat istiyoruz. Halk olağanüstü çalışanlar ve fırsat ve yeterli yönetişim sağlanırsa gelişebilirler. Bunu başarmaya çalışacağız.”
