Uzman ikazlarına rağmen deniz dolgusu üzerine inşa edilen Rize Şehir Hastanesi, fırtınalarla birlikte dev bir kamu ziyanına dönüştü. Başlangıçta çok daha düşük maliyetle planlanan proje, tamirat ve güçlendirme harcamalarıyla birlikte 18 milyar TL’yi aştı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın memleketi Rize’de imali süren 800 yataklı şehir hastanesi, kamu yatırımlarında bilimsel ikazların yok sayılmasının ne kadar ağır sonuçlar doğurabileceğini bir kere daha gözler önüne serdi. Yıllardır tamamlanamayan hastane, bilhassa deniz dolgusu nedeniyle arka arda yaşanan sıkıntılarla “yılan hikâyesine” döndü.
PROJE İHTARLARLA BAŞLADI, İNATLA SÜRDÜRÜLDÜ
Birgün’ün haberine göre Rize Şehir Hastanesi için denizin doldurulmasına yönelik proje, 31 Aralık 2020’de sadece 555 bin TL’ye hazırlatıldı. Uzmanların Karadeniz’in sert tabiat şartlarına ve bölgenin jeolojik risklerine dikkat çeken ikazlarına karşın, 14 Aralık 2021’de deniz dolgusuna başlandı. Bu dolgunun birinci açıklanan maliyeti 489 milyon TL oldu.
Ardından Aralık 2022’de “tasarım nezareti ve kontrolü” için 639 bin TL’lik yeni bir mukavele imzalandı. Asıl büyük harcama ise 16 Kasım 2023’te sonuçlanan imal ihalesiyle ortaya çıktı. Taban güzelleştirmesi ve bina imalini kapsayan ihale bedeli 8 milyar 598 milyon TL olarak kayıtlara geçti.
FIRTINA VURDU, BÜTÇE KABARDI
Kasım 2023’te Karadeniz’de tesirli olan şiddetli fırtına, hastane için oluşturulan deniz dolgusuna önemli hasar verdi. Dalgaların yıktığı dolgu alanı, projenin en kırılgan noktasını gözler önüne serdi. Hasarın giderilmesi için 2024 yılında genel bütçeden Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na 500 milyon TL aktarıldı.
Ancak bu fiyat yalnızca başlangıç oldu. “Dolgu alanının güçlendirilmesi” ismi altında yapılan çalışmaların maliyeti süratle arttı. 2025 yılı sonu prestijiyle bu kalem için harcanan paranın 2 milyar 130 milyon TL’yi aştığı, 2026 bütçesinden de en az 320 milyon TL daha ayrılacağı belirtildi. Mevcut planlamaya nazaran deniz dolgusunun tamiri için 2029 yılına kadar toplam 3 milyar 753 milyon TL kamu kaynağı kullanılacak.
TOPLAM FATURA 18 MİLYARI AŞTI
Başlangıçta çok daha hudutlu bir bütçeyle gündeme gelen Rize Şehir Hastanesi, deniz dolgusuna bağlı ek harcamalarla birlikte kamunun sırtına ağır bir yük bindirdi. İnşaat, taban uygunlaştırma, dolgu, tamirat ve güçlendirme masrafları toplandığında projenin toplam maliyetinin 18 milyar TL’nin üzerine çıktığı belirtiliyor.
Uzmanlar, yaşananların “doğal afet” ile açıklanamayacağını, asıl sorunun bilimsel raporların ve mühendislik ihtarlarının dikkate alınmaması olduğunu vurguluyor. Rize Şehir Hastanesi örneği, kamu yatırımlarında inatçı siyasi kararların bedelinin nasıl milyarlarca liraya ulaştığını gösteren çarpıcı bir tablo olarak hafızalara kazınıyor.
