6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli zelzelelerde, resmi sayılara nazaran on binlerce insan can verdi. Zelzele davaları hala devam ederken kararlara ait yansılar de sürüyor.
T24’ten Gökçer Tahincioğlu’nun bugün yazdığı “Yüzleşme” isimli köşe yazısında, zelzele davalarına ait bir skandal daha ortaya çıktı.
Yazısına, “Deprem davalarının hali ortada… 99 sarsıntısından sonra yaşananlar tekrarlanmayacak diye çıkılan yolda kamu vazifelilerinin kıymetli bir kısmı hakkında hiç süreç yapılmadı, ağır kusuru olanlar hakkında ağır ceza gerektiren muhtemel kasttan değil şuurlu taksir kabahatinden süreç yapıldı, sarsıntıdan sonra yaşanan skandallar yargının konusu bile olamadı” tabirleriyle başlayan Tahincioğlu, tüm bunlara karşın yakınlarını yitirenlerin adalet gayretinin sürdüğüne dikkat çekti.
Yazıda, zelzelede yakınlarını kaybedenlerin çabası sayesinde 11. Yargı Paketi’ndeki örtülü af düzenlemesinin kapsamından zelzele hatalarını son dakikada çıkartıldığına dikkat çekildi.
BİLİRKİŞİ RAPORU KOLON KESEN MARKETİ “KUSURSUZ” BULDU!
Depremden çabucak sonra, televizyonlarda bir söyleşinin yer aldığı anımsatılan yazıda, “Haberin başlığı: “Hatay’ın en zenginlerindendi, artık çadırda.” Söyleşi yapılan kişi Hatay’ın en zenginlerinden, 23 farklı yerde Merkez Market ismiyle marketi bulunan Mehmet Bulanık. Bulanık, termal çadırında, evvelden nasıl bir varlık içinde olduklarını, kahvaltı sofrasında çatal koyacak yer bile olmadığını, daima bu varlığın değerini anlatmaya çalıştığını, Allah’ın bir ders verdiğini söylüyor.” denildi.
23 marketinden 20’sinin sarsıntıda yıkıldığının sıklıkla vurgulandığı kaydedilirken “23 marketin 20’sinin birden neden yıkıldığı ise haberde açıklanmıyor. Söyleşi kolaylıkla bulunabilir…” denildi.
6 Şubat sarsıntılarına ait sorumluların yargılandığı davalar hala sürerken Hatay’da yıkılarak 76 kişinin hayatını kaybetmesine yol açan Tartıcı Apartmanı’nın altında yer alan Merkez Market’in kolonlarının kesildiği, binada adapsız tadilat yapıldığını gösteren raporlar, Pamukkale Üniversitesi’nin uzman raporuyla yok sayıldı. Bu raporu ise, Kahramanmaraş’ta 35 kişinin hayatını kaybettiği Manolya Apartmanı davasında MADO’nun sahiplerini sorumluluktan kurtaran uzman heyetinin hazırladığı açığa çıktı.
Davada sorumluluk, 2011 yılında Hataylıları sarsıntı nedeniyle uyaran, binanın hesaplamasını 1986’da yapan ve tadilatlarla hiçbir ilgisi bulunmayan, muhalif kimliği ile bilinen bir mühendise kaldı. Mühendis, 2011 yılındaki uyarısı nedeniyle de “sonuçları biliyordu” denilerek suçlandı.
Söz konusu yazıda, binada oturan bireylerin Merkez Market’in kolonlarının kesildiğini ve bunu gördüklerini anlattığı belirtilirken “Vergi dairesinden alınan, vergi dairesinin vazifelileri tarafından çekilen fotoğraflar üzerine yapılan tahlillerde, bulunması gereken yerlerde kolon olmadığı tespit edildi. Yerdeki karolar sayılarak, eksik kolonların tam yeri bile gösterildi. Lakin uzman olarak görevlendirilen Pamukkale Üniversitesi’ndeki eksper heyetinin raporuyla tüm bu deliller yargı için görünmez hale geldi.” tabirlerine yer verildi.
AYNI UZMAN HEYETİ MADO’NUN SAHİPLERİNİN DE SORUMLULUĞUNU YOK SAYMIŞ
Söz konusu raporla Merkez Market’in sahiplerinin sorumlu olmadığı sonucuna ulaşıldığı söz edilirken yazının devamında “Sadece iki satır, “Sorumlulukları yoktur” diye yazıldı. Garip yanı, uzman heyeti tanıdıktı! Kahramanmaraş Onikişubat ilçesinde bulunan iki bloklu Manolya Sitesi de sarsıntıda yıkıldı ve 35 bireye mezar oldu. Açılan davada, iki blokun yıkımından altı sanık sorumlu tutuldu ve yargı süreci başladı.” denildi.
Yazının devamında, birinci uzman raporunun, sitenin A Blok’unun altında bulunan Tarhanacı Kafe’nin bağımsız duvarlarını kaldırarak ek kat eklemesi yaptığını ve bu durumun binanın yıkımında tesirli olduğunu ortaya koyduğu bildirilirken “Hem Tarhanacı Kafe’nin hem de MADO’nun sahipleri olan Mehmet Sait Kanbur ile Atila Kanbur, ‘bilinçli taksirle vefata ve yaralanmaya neden olma’ suçlamasıyla 22,5 yıla kadar hapis istemiyle yargılanıyordu.” sözleri sarf edildi.
İki kardeşin, mahkemenin hazırladığı birinci uzman raporunda ‘asli kusurlu’ ilan edildiğine dikkat çekilirken “Sanıkların itirazları üzerine Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nden yedi akademisyenin hazırladığı ikinci uzman raporu da birinci raporla benzeri sonuçlar içerdi ve tekrar Atila Kanbur ile Mehmet Sait Kanbur’u asli kusurlu buldu. Lakin sanıklar bu rapora da itiraz edince, belge Pamukkale Üniversitesi’ne gönderildi.” tabirlerine yer verildi.
“Pamukkale Üniversitesi’nden gelen Prof. Dr. Fatih Çetişli, Prof. Dr. Hüseyin Ceylan, Prof. Dr. Ali Haydar Kayhan, Dr. Öğr. Üyesi Özge Ersu Çakır, Dr. Öğr. Üyesi Engin Nacaroğlu, Dr. Öğr. Üyesi Halit Coza ile Dr. Arş. Gör. Gökhan İmançlı imzalı uzman raporunda MADO’nun sahipleri Mehmet Sait Kanbur ile Atila Kanbur’a rastgele bir kusur atfedilmedi.” denilen yazıda, müteahhidin, statik proje müellifinin, belediye proje denetim ünitesi sorumlularının ve fenni mesulün asli kusurlu olduğunun belirtildiği tabir edildi.
Söz konusu raporun akabinde mahkeme, Mehmet Sait Kanbur ve Atila Kanbur’un yurtdışı çıkış yasağı biçimindeki isimli denetimini kaldırırken bundan sonra duruşmalara katılma zorunluluklarının olmadığını bildirdi.
“HATAY İÇİN YAPTIĞI İKAZ SUÇLAMAYA DÖNÜŞMÜŞ”
Tahincioğlu’nun köşe yazısının devamında “Ama öykü bununla bitmiyor. Hatay Adliyesi’nde yapıldı bu yargılama, dava evrakına ulaşmak sıkıntı değil. Kelam konusu apartman, 1986 yılında, 1975 Yönetmeliği’ne uygun olarak yapılmış. Uzman raporu ile market sahipleri kurtarıldığı, bugüne kadar kamu vazifelileri hakkında da süreç yapılmadığı için davanın yalnızca iki sanığı var.” tabirlerine yer verilirken “Biri 80 yaşında, ağır hasta müteahhit, Mehmet Tartıcı, başkası binanın 1986’da statik hesaplarını yapan mühendis Cihat Mazmanoğlu… Mazmanoğlu, soruşturmayla birlikte, ağır sıhhat sıkıntılarına karşın tutuklandı. Hatay 3. Ağır Ceza Mahkemesi’ndeki yargılama sonunda 17,5 yıl mahpusa mahkûm edildi. Müteahhit Tartıcı da o denli.” denildi.
İstinaf mahkemesinin tüm ispatlara karşın bu kararı yerinde bulduğu tabir edilen yazıda, evrakın Yargıtay’a gittiği söz edildi ve “İşte bu noktada binanın hikayesini anlatmak gerekiyor. Çünkü davaların nasıl görüldüğünü de gösteren bir akış kelam konusu. İddianame evresinde da nedense binayla ilgili ortaya konulanlara fazla yüz verilmemiş. Mazmanoğlu, Hatay’da İnşaat Mühendisleri Odası başkanlığı da yapmış, tanınan bir isim. 82 bina yapmış Hatay’da… Yıkılan yalnızca iki bloklu Tartıcı Apartmanı’nın bir bloğu. Muhalif kimliği bilinen Mazmanoğlu, iddianamede enteresan bir bakış açısı ile suçlanmış.” sözleri sarf edildi.
“2011 yılında bir gazeteye yaptığı açıklamada, “Hatay da bir sarsıntı olması durumunda 35-40 bin kişinin ölebileceğini” söyleyen Mazmanoğlu’nun tabirleri, aleyhine kanıt sayılmış.” denilen köşe yazısında; “İddianamede, “yazıdan da anlaşılacağı üzere kuşkulu Cihat Mazmanoğlu’nun 1. dereceden sarsıntı jenerasyonunda bulunan Hatay Vilayetinde, zelzele yönetmeliğine ve mevzuata muhalif bina inşası durumunda binanın yıkılabileceği ve ölümlerin meydana gelebileceği formundaki neticeyi net bir halde ön görebildiği” yorumu yapılmış. Hatay için yaptığı ikaz, suçlamaya dönüşmüş” sözleri kullanıldı.
Tahincioğlu’nun yazısının devamı şu biçimde:
DOSYADAKİ TESPİTLER!
“Mazmanoğlu, 1986’da statik projeyi yaptıktan sonra yurtdışına çıkmış, 1991 yılına kadar dönmemiş. Bina için, 1987’de, Mazmanoğlu ülkede değilken tadilat ruhsatı alınmış.
1987’de, binanın taban katı dükkana çevrilmiş, duvarlar kaldırılmış. Çatı katında piyes kat oluşturularak, üç daire dublekse çevrilmiş. Bütün bunlara karşın statik proje yenilenmemiş. Apartmanın bu yükleri taşıyıp taşımadığı yine hesaplanmamış ve ruhsatı verilmiş.
Yetmemiş, daha sonra binanın çatısına 350 tonluk güneş gücü sistemi kurulmuş. Yeniden binanın nasıl etkileneceği hesaplanmamış.
Bu hususlarda ODTÜ İnşaat Mühendisliği Kısmı Lideri Prof. Dr. Erdem Canbay, eski Boğaziçi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği ve Kandilli Zelzele Araştırma Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. M. Nuray Aydınoğlu, Hacettepe Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Alper Aldemir, Gazi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Dr. Yağmur Kopraman gibi isimler evrak için hazırladıkları bilimsel görüşte, apartmanda yapılan değişikliklerin eski statik hesabı ortadan kaldırdığını açık biçimde yazdı.
Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İlhan Üzülmez, Dekan Yardımcısı Dr. Gökhan Ölmez de hukuken illiyet bağının 1987’de kesilmiş olduğunu, binada farklı bir durumun ortaya çıktığını bilimsel görüş olarak bildirdi lakin bütün bu raporlara itimat edilmedi. Ceza yasasının mimarlarından Prof. Dr. İzzet Özgenç ile Prof. Dr. Cumhur Şahin’in birebir istikametteki görüşü bile dikkate alınmadı.”
“BU İTİRAZ DA SONUÇ VERMEDİ”
“Buna karşılık, karara, Pamukkale Üniversitesi’nin uzman raporu temel alındı. PAÜ raporunu imzalayan Prof. Dr. Hüseyin Ceylan’ın ulaştırma alanında olduğu ve asfalt çalıştığı, Dr. Engin Nacaroğlu’nun bütün çalışmasının boru sınırları ile ilgili olduğu, Dr. Özge Ersu Çakır’ın hayatı boyunca daima çelik bina çalışmış olduğu, hiç betonarme binayı çalışmadığı, Dr. Halit Coza’nın mimar olduğu ve betonarme bina ile ilgili bir deneyiminin olmadığı mahkemeye bildirildi lakin bu itiraz da sonuç vermedi.
Heyetteki isimlerden betonarme konut binalarında dolgu duvarların değerine ait çalışması bulunan Prof. Dr. Ali Haydar Kayhan ve dolgu duvarlarda boşluk açmamanın, kapı pencere boşluklarını bile asgariye indirmenin kıymetine ait çalışması bulunan Prof. Dr. Fatih Çetişli haricinde uzman isim olmadığı söylendi.
Merkez Market’te kolonların kesildiğine yönelik iddiayı birinci olarak apartmanda yaşayanlar ortaya attı. Marketin üzerindeki dairede oturan apartman sakini başta olmak üzere tam altı şahit, kolonların kesildiğini gördüğünü söyledi. Buna karşılık, mahkeme belediyeden bu mevzuda şikâyet olup olmadığını sordu. Şikayet olmadığı karşılığı gelince şahit tabirleri yok sayıldı.”
“KOLONLARIN OLMASI GEREKEN YERDE OLMADIĞI GÖSTERİLDİ”
“Bunun üzerine kolonlarla ilgili olarak mağdur yakınları ve avukatları araştırma yapmaya başladı. Bu evrede yer kat konsol ve kirişlerin projeye alışılmamış biçimde hiç yapılmadığı anlaşıldı.
Her iş yeri açılışında vergi dairesi vazifelilerinin fotoğraf çektikleri akla geldi. Binbir zorlukla bu fotoğraflar alınarak marketin içi incelendi.
Pamukkale Üniversitesi raporunda, hem ruhsatsız tadilat yapıldığına yönelik doküman olmadığı belirtiliyor hem de müteahhit çatı katı imalatı nedeniyle hesap raporu bulunmadan inşaat yaptığı için suçlanıyordu. Bu çelişki de anlatıldı.
Mahkeme kararında, fotoğrafların incelenmesi sonrasında, kolon kesilmediği yalnızca 10-14 cm’lik bölme duvarların kaldırıldığının anlaşıldığı, eksper raporuna dayanılarak söylendi. Lakin yapılan araştırma farklı bulgular içeriyordu.
Markette yalnızca kolonların kesilmediği, artta yer alan üçüncü dairenin de markete dahil edildiği bildirildi. Vergi Dairesinden işyeri açılış esnasında çekilen fotoğraflar temin edilerek bu fotoğraflarla, üç boyutlu modellemeler ile tahlil yapıldı.
Bu tahliller sonucu projeye nazaran kolonların olması gereken yerde olmadığı gösterildi. Bununla yetinilmedi, fotoğrafta görülen bir markanın kutusunun boyutu hesaplanarak, yer karolarının ölçüsü hesaplandı. Karoların toplam sayısından kolon bulunmayan boş alanın metrekaresine ulaşıldı. 9 x 4,5 metrekarelik bomboş bir alan bulundu. Projeye nazaran bu türlü boş bir alanın bulunamayacağı, kesinlikle burada kolon olması gerektiği aktarıldı ancak bu itiraz da sonuç vermedi.”
