Trump idaresi, Gazze’nin tekrar inşasından ve Hamas’ın silahsızlandırılmasından sorumlu olacak yeni “Gazze Barış Kurulu” (Board of Peace, BoP) için ülkelerle kaidelerini paylaşmış durumda.
Bloomberg News’in Cumartesi gecesi aktardığına nazaran, kalıcı bir üyelik isteyen ülkelerden en az bir milyar dolar katkı bekleniyor.
The Atlantic ise tüzüğü inceleyen haberinde, BoP üyeliğinin üç yıllık mühletleri ve yenileme seçenekleriyle resmen “seçkin bir golf kulübü komitesi başvurusu” üzere bir hava verdiğini yazıyor.
Taslak tüzük, üyeliğin üç yıl ile sonlu olduğunu lakin birinci yıl içinde bir milyar dolardan fazla nakit katkıda bulunan devletler için bu mühletin geçerli olmayacağını belirtiyor.
Tüzüğün lisanına bakıldığında, BoP’nin “çatışmalardan etkilenen yahut tehdit altında olan bölgelerde istikrarı teşvik etmeyi, sağlam ve yasal yönetişimi yine tesis etmeyi ve kalıcı barışı sağlamayı amaçlayan milletlerarası bir örgüt” olduğu vurgulanıyor.
Bloomberg, önerilen BoP tüzüğünün sadece üç üye devletin tüzüğü kabul etmesi durumunda resmiyet kazanacağını bildirdi.
Görünüşe nazaran, üyelerden “kalıcı” olabilmek için önemli bir finansal katkı talep ediliyor; bir bakıma, güçlü ülkeler bu konseye girerken, başkalarının mühleti üç yıl sonra dolacak.
The Atlantic’in ironik bir halde belirttiği üzere, tüzüğün hukuksal lisanı ve süreci, neredeyse “üye olacağınız kulüp için doldurduğunuz form” izlenimi veriyor.
Ama işin daha karmaşık tarafı, bu heyetle birlikte ABD’nin Gazze’de ne kadar mühlet boyunca faal olacağı…
Yerel başkanların yatırımlar ve iş fırsatları üzerinde ne kadar kelam sahibi olacağı bilinmeyen…
Gazze’nin yine inşasında büyük finansal katkı yapan ülkeler ve şirketler muhtemelen daha yararlı projeleri alacak.
Gazze halkı ise çoğunlukla iş gücü olarak alanda olacak.
Yani kelam konusu olan, bir “barış kurulu” değil, birebir vakitte ekonomik ve siyasi güç istikrarlarının yine şekilleneceği bir yapı üzere görünüyor.
Bu tüzük ve BoP planı, “barış” kavramını finansal katkı ve kurumsal denetim ile iç içe geçiriyor.
Şu an için net olan tek şey, Gazze’nin tekrar inşasında kelam sahibi olacak ülkeler, nüfusun hayatını direkt etkileyecek kararları almada tartı kazanacağı.
Gazze halkı ise, ne kadar çalışacaklarını ve bu yine inşadan ne kazanacaklarını izlemekle yetinmek zorunda kalabilir.
Bloomberg ve The Atlantic’in aktardıkları, BoP’nin, ABD’nin finansal ve siyasi öncelikleri ile Gazze halkının gerçek muhtaçlıkları ortasında nasıl bir köprü olacağı sorusunu daha da görünür kılıyor.
