Halktv.com.tr – ÖZEL
İBB Başkanı ve CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu’nun, 1990 yılında Girne Amerikan Üniversitesi’nden (GAU), İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi’ne yaptığı yatay geçişin “usulsüz” bularak diplomasını iptal edilmesi üzerine açtığı dava, İstanbul 5. Yönetim Mahkemesi tarafından reddedildi.
MAHKEMENİN ‘RET’ MÜNASEBETİNİN AYRINTILARI ORTAYA ÇIKTI
Davayı dün karar bağlayan İstanbul 5. Yönetim Mahkemesi’nin ret münasebeti ortaya çıktı.
Kararın münasebetinde, 35 yıl evvelki idari süreçlerdeki eksiklikler, öğrencinin sorumluluğu ve üniversite idaresinin yetkileri ayrıntılandırıldı.
Kararda, dava konusu yatay geçişin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan (21.10.1982 tarih ve 17845 sayılı Resmi Gazete) Yükseköğretim Kurumları Ortasında Önlisans ve Lisans Seviyesinde Yatay Geçiş Temellerine Ait Yönetmeliğin 2, 3, 5, 8 ve 11. maddeleri ile sonraki yıllarda yürürlüğe giren mevzuata işaret edildi.
‘İDARE AÇIK HATALI’ BULUNDUĞU HALDE SORUMLULUK 19 YAŞINDAKİ İMAMOĞLU’NA YÜKLENDİ
Mahkeme, iptal kararında yatay geçişin temel koşulu olan “eş değerlilik” unsurunun ihlal edildiğine hükmederek, YÖK’ün 1990 yılında KKTC’de yalnızca “Doğu Akdeniz Üniversitesi”ni tanıdığını, İmamoğlu’nun geldiği Girne Amerikan Üniversitesi’nin (GAU) o tarihte YÖK tarafından tanınmadığını ve tanınırlığın lakin 1993 yılında verildiği kaydedildi.
“Tanınmayan bir üniversiteden devlet üniversitesine geçiş hukuken imkansızdır” diyen mahkeme, yönetimin kontenjanı yönetmeliğe ters halde artırmasının “açık hata” olduğunu belirttiği halde, bu yanılgının öğrenci lehine kazanılmış hak doğurmayacağına hükmederek, tüm sorumluluğu o periyot şimdi 19 yaşında olan Ekrem İmamoğlu’nun üzerine yükledi.
Kararında, Danıştay’ın yerleşik içtihatlarına ve Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) yakın tarihli “Abidin Pişgin” kararına atıf yapan mahkeme, Pişgin kararının “önemli bir emsal teşkil ettiğini” belirterek, bu kararda açık kusur teşkil eden süreçlerin geri alınabilmesi için müracaatçının kendisinden beklenen itinası göstermemiş olması, kusurunun bulunması, ihmalkar davranması yahut uygun niyetinden kuşku duyulması konularının, bir gereklilik olarak öngörüldüğü, ayrıyeten, kamu menfaatleri ile kişisel fayda ortasındaki istikrarın de yanlışsız halde kurulmasının arandığı söz edildi.
AÇIK YANILGIYA YÖNELİK İNCELEME
Gerekçeli kararda, dava evrakının incelenmesi bakımından; İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 08.11.2024 tarih ve 2024/16894 ihbar belge numaralı yazısı üzerine hazırlanan Yükseköğretim Denetleme Şurasının 17.02.2025 tarih ve 12 sayılı araştırma raporuna yer verildi.
Mahkeme, İmamoğlu’nun yatay geçişi sırasındaki iş ve süreçlerde ”açık hata” halinin bulunup bulunmadığı ve tüm bu süreçte ”hilesi” yahut ”iyi niyetinin” olup olmadığı, ”kusurlu’‘ ve ”ihmalkar” davranıp davranmadığı ve tüm bunların hukuken tartışılması sonucunda ”kamu menfaatleri” ile ”bireysel yarar” ortasındaki istikrarın gerçek kurulması noktasında olguların tek tek irdelenerek haklar istikrarının hakikat halde kurulmasında yarar bulunacağını belirterek, açık yanılgıya yönelik inceleme yaptı.
Bu incelemede mahkeme, İmamoğlu’nun 1988 yılında ÖSYM tarafından yapılan ÖSS’de 386,347 puan alarak bugünkü ismiyle Girne Amerikan Üniversitesi (o dönemki ismiyle Universty College Of North Cyprus) İngilizce İşletme İdaresi kısmına 05.09.1988 tarihinde kaydolduğunu belitti.
Mahkeme, 1988 yılında İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İngilizce programına yerleşebilmek için gereken en düşük puanın 489,884 olduğunu, İmamoğlu’nun Girne Amerikan Üniversitesinde bir yıl hazırlık ve bir yıl 1. sınıf olmak üzere iki yıl eğitim aldıktan sonra mevzuatta yatay geçiş için aranan yüzde 60 not ortalaması kaidesini sağlayarak 2.50 genel not ortalamasıyla 29.08.1990 tarihinde İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İngilizce programına yatay geçiş için müracaatta bulunduğunu kaydetti.
İDARENİN YANLIŞININ FATURASI 18-19 YAŞINDAKİ GENÇLERE Mİ KESİLECEK?
Kararda, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İdare Konseyi kararıyla yatay geçiş için kontenjan ayrıldığı, 27.06.1990 tarih ve 22 sayılı İşletme Fakültesi İdare Kurulu kararına istinaden yatay geçiş ilanının 30.07.1990 tarihli Milliyet gazetesinde yayımlandığı ve ilanda yatay geçiş için son müracaat tarihinin 14.09.1990 olarak belirlenmesine karşın 12.09.1990 tarihinde yatay geçişlere karar verilerek ilan edilen tarihten evvel yatay geçiş süreçlerinin sonlandırıldığı belirtilerek, müracaatların ilana muhalif olarak sonlandırıldığı gün tesis edilen ve yeni bir ilan yapılmaksızın alınan 12.09.1990 tarih ve 24 sayılı İşletme Fakültesi İdare Konseyi kararıyla, Yönetmeliğin 3. hususu yeterince idarece 27.06.1990 tarih ve 22 sayılı İşletme Fakültesi İdare Konseyi kararında 55 olarak belirlenen sayının 60’a çıkarıldığı aktarıldı.
MAHKEMEYE NAZARAN YÖNETİM ADETA “İMAMOĞLU’NUN GEÇİŞİ İÇİN” ÇALIŞMIŞ
Mahkeme, incelemesinde idare tarafından açık yanılgılı süreçler yapıldığını ve bu süreçlere bakıldığında, kusurların; gözden kaçan, dikkatsizlik sonucunda (sehven) yapılan yanlışlar düzeyinde olmadığını vurgulayarak, “adeta muhakkak bir amacın gerçekleşmesini temine yönelik yapılmış” izleniminin doğduğunu tabir etti.
MAHKEMEYE NAZARAN HEM “ŞARTLARI SAĞLAMIŞ” HEM “BAŞARILI OLAMAMIŞ”
Kararda, İmamoğlu ile birlikte yatay geçiş yapan ve diploması iptal edilmeyen İ.H.M’nin 3.54, H.U.’nun 2.75, İ.K.’nin 2.63, İmamoğlu’nun ise 2,50 not ortalamasına sahip olduğu kaydedilerek, kararın birinci kısımlarında, “mevzuatta yatay geçiş için aranan yüzde 60 not ortalaması koşulunu sağlayarak 2.50 genel not ortalamasıyla” geçiş yaptığı belirtilmesine karşın, “başarı sıralaması yapılması halinde dahi davacının kontenjan dışında kaldığı anlaşılmaktadır” denildi.
19 YAŞINDAKİ İMAMOĞLU’NUN YANILGIYI FARK EDİP YÖNETİME SÖYLEMESİ GEREKİYORMUŞ
Kararın, “iyi niyet inceleme” kısmında, İstanbul Üniversitesi İnceleme Kurulu’nun 5 Mart 2025 tarihli raporunda; yatay geçiş tarihi olan 1990 yılında Girne Amerikan Üniversitesi’nin eş paha üniversite olarak tanınmaması karşısında Girne Amerikan Üniversitesinden İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İngilizce programına yatay geçiş yapan öğrencilerin tamamının (9 kişi) öğrenci kütük defterlerine, geçiş yapılan yer olarak hakkında tanıma kararı olan ‘Doğu Akdeniz Üniversitesi’ olarak yazıldığının tespit edildiği söz edildi.
Mahkeme, İmamoğlu’nun da içinde bulunduğu 9 öğrenciye ilişkin kütük defterindeki “gerçeğe aykırı” yazımın, sehven yapılan kolay bir yanlıştan öteye geçtiğini ve geçiş sonrasında da İmamoğlu’nun idareyi aydınlatma noktasında kendisinden beklenen ihtimamı göstermek üzere güzel niyetinin de bulunmadığı konusunda makul, ikna edici ve güçlü delillerin bulunduğunu kaydetti.
Ancak mahkeme, ortada bir kusur varsa dahi, yanılgının yönetim tarafından yapıldığı ve 19 yaşındaki bir gencin bunu fark edememiş olabileceği, fark etmiş olsa dahi bunun yönetime bildirilmesi gereken bir yanılgı olup olmadığı konusunda kâfi bilgi birikimine sahip olamayabileceği ihtimalini göz gerisi etti.
YATAY GEÇİŞ YAPAN ÖĞRENCİLER YÖNETİM HUKUKUNDA ‘UZMAN’ MI OLMALI?
Mahkeme, sonuç kısmında; yönetim elemanlarının yatay geçiş sürecinde “bilinçli, sistemli ve makul bir tertip içerisinde hareket etiklerini”, bu nedenle ağır ve açık hukuka karşıtlık hallerinin bulunduğunu kaydederek, İmamoğlu’nun iyi niyetten uzaklaştığı, (hukuk mezunu olmadığı ve tüzel bilgiye sahip olup olmadığı bilinmediği halde) “yatay geçiş sürecindeki böylesine ağır hukuksal sakatlık halleri ile yanılgılı durumların” İmamoğlu tarafından bilinmiyor olmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığına hükmetti.
Mahkeme, İstanbul Üniversitesi İdare Konseyi’nin 18 Mart 2025 tarih ve 3/1 sayılı sürecinde hukuka terslik bulunmadığına karar verdi.
