Aslında Trump’ın Venezuela’yı gaye aldığı biliniyordu. Lakin bu kadar ileri gideceği, Maduro ve eşinin kaçırılarak ABD’ye götürüleceğine herhalde pek az kişi ihtimal veriyordu.
O anlara dair birinci manzaralar.. Bizdeki derin sessizliğe zıt, dünyadan öfkeli yansılar.. Yalnızca yılın değil, son yılların en tansiyonlu hadisesiydi.
Peki dünya liderliğinde ABD ile bilek güreşine tutuşan Çin.. O anlarda ne yaptı? Nasıl tedbirler aldı?
Soruların karşılığını Alman akademisyen, birtakım üniversitelerde “Çin Kürsüsü” kurucusu ve Çin Minzu Üniversitesi “elçisi” Kurt Grötsch verdi.
Çevirisini de, NATO’dan MOSSAD’a kıymetli kurumlara dair kitaplarıyla bilinen pahalı muharrir Hüseyin Vodinalı yaptı ve dikkatimize sundu.
İşte, yılın daha birinci haftasında, 3 Ocak günü yaşanan “Venezuela’dan lider kaçırma” olayı sırasında yaşananlar. Saat saat Çin’in aldığı acil tedbirler:
*. *. *
Çin, ABD’nin Venezuella petrolünü denetim altına almayı, Güney Amerika’daki Çin varlığını sınırlamanın ve önlenemez süratle ilerleyen yükselişini durdurmanın bir aracı hâline getirdiğinin farkındaydı.
Çin, direkt Amerikan imparatorluğunun “yüzer hattını” gaye alan adımlar attı. Çünkü Venezuella’ya yönelik taarruz, çok kutuplu dünya projesine ve BRICS kümesine karşı ilan edilmiş bir savaş manasına geliyordu.
• BİRKAÇ SAAT SONRA: Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun kaçırıldığı haberinin yayılmasından yalnızca birkaç saat sonra, Çin Devlet Lideri Şi Cinping, Çin Komünist Partisi Siyasi Ofis Daimî Komitesi’ni acil toplantıya çağırdı. Toplantı tam 120 dakika sürdü. Resmî bir açıklama yapılmadı, diplomatik tehditler savrulmadı; fırtına öncesi sessizlik hâkimdi.
Bu toplantı, Çinli stratejistlerin “asimetrik kapsamlı karşılık” olarak isimlendirdiği mekanizmayı devreye soktu. Bu, Çin’in Batı Yarımküre’deki ortaklarını amaç alan bir taarruza verilen yanıttı.
• SONRAKİ GÜN 9.15: Çin’in birinci evre reaksiyonu, 4 Ocak sabahı saat 09.15’te başladı. Çin Merkez Bankası, sessizce, Amerikan savunma endüstrisiyle kontaklı şirketlerle yapılan tüm ABD doları süreçlerini süreksiz olarak askıya aldığını duyurdu. Boeing, Lockheed Martin, Raytheon ve General Dynamics üzere şirketler, hiçbir ön ikaz olmaksızın Çin’le tüm süreçlerinin dondurulduğu haberiyle güne uyandı.
• 4 OCAK 11.43: Dünyanın en büyük elektrik şebekesini işleten Çin Devlet Elektrik Şebekesi Şirketi, Amerikan elektrik ekipmanı tedarikçileriyle yaptığı tüm mukaveleleri kapsamlı bir teknik incelemeye aldığını açıkladı. Bu adım, fiilen Çin’in Amerikan teknolojisinden kopuş sürecini başlatması manasına geliyordu.
• 4 OCAK 14.17: Dünyanın en büyük devlet petrol şirketi olan Çin Ulusal Petrol Şirketi, global tedarik çizgilerini stratejik olarak tekrar düzenlediğini duyurdu. Bu karar, yıllık 47 milyar dolar pahasındaki Amerikan rafinerilerine petrol tedarik kontratlarının iptaliyle “enerji silahının” tekrar devreye sokulması demekti.
ABD’nin doğu kıyılarına yönelen petrol sevkiyatları Hindistan, Brezilya, Güney Afrika ve Global Güney’deki öteki ortaklara yönlendirildi. Bunun sonucunda petrol fiyatları tek bir süreç gününde %23 yükseldi.
Daha da değerlisi, verilen stratejik bildiriydi: Çin, tek bir kurşun atmadan ABD’yi güç açısından boğma kapasitesine sahiptir.
Bir öteki adımda, dünya deniz nakliyatı kapasitesinin yaklaşık %40’ını denetim eden Çin Denizcilik Şirketi (China Ocean Shipping Company), “operasyonel rota optimizasyonu” ismini verdiği uygulamayı devreye soktu.
Bunun sonucunda Çin gemileri, Long Beach, Los Angeles, New York ve Miami üzere Amerikan limanlarını pas geçmeye başladı. Çin deniz lojistiğine büyük ölçüde bağımlı olan bu limanlar, konteyner trafiğinin %35’ini bir anda kaybetti.
Bu durum, Walmart, Amazon ve Target üzere büyük şirketler için gerçek bir felakete dönüştü. Çünkü bu şirketler, Çin’de üretilen malların ABD limanlarına taşınmasında Çin gemilerine bağımlıydı. Tedarik zincirleri saatler içinde kısmen çöktü.
Bu atakların en dikkat cazibeli istikameti, eşzamanlılıklarıydı.
Zincirleme bir tesir yaratarak ekonomik darbeyi katbekat büyüttüler.
Bu, kademeli bir tırmanma değil; ABD’nin karşılık verme kapasitesini felce uğratmak üzere tasarlanmış sistemik bir şoktu.
ABD hükümeti bu darbeyi şimdi sindirememişken, Çin yeni bir adım attı: Global Güney’in seferber edilmesi.
• 4 Ocak 16.22: Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi; Brezilya, Hindistan, Güney Afrika, İran, Türkiye, Endonezya ve 23 ülkeye daha, Amerikan müdahalesiyle iktidara gelecek rastgele bir Venezuela hükümetini tanımayacağını açıkça beyan eden ülkelere derhâl geçerli olacak ayrıcalıklı ticaret şartları teklif etti.
24 saatten kısa bir müddet içinde 19 ülke bu teklifi kabul etti. Birinci kabul eden Brezilya oldu; onu Hindistan, Güney Afrika ve Meksika izledi. Böylelikle “fiilen çok kutuplu dünya” kavramı somutlaştı.
Çin, ekonomik teşvikleri bir silah üzere kullanarak ABD zıddı bir koalisyonu anında oluşturmayı başardı.
• 5 Ocak’ta son dokunuş: Pekin finansal silahı devreye soktu. Çin’in hudut ötesi bankalar ortası ödeme sistemi, Washington’un denetimindeki SWIFT sisteminden kaçınmak isteyen her türlü milletlerarası süreci karşılayacak biçimde kapasitesini genişlettiğini duyurdu. Bu, Çin’in dünyaya Batı merkezli finans sistemine tam ve fonksiyonel bir alternatif sunduğu manasına geliyordu.
Amerikan finans altyapısına bağlı kalmadan ticaret yapmak isteyen her ülke, şirket ya da banka; %97 daha ucuz ve daha süratli olan Çin sistemini kullanabilir hâle geldi.
Tepki anında ve sarsıcı oldu: Birinci 48 saat içinde 89 milyar dolarlık süreç gerçekleştirildi. 34 ülkenin merkez bankası Çin sisteminde operasyonel hesap açtı. Bu da ABD’nin en değerli finansman kaynaklarından birinde dolarizasyonun çözülme sürecinin hızlandığını gösteriyordu.
Teknoloji cephesinde ise, dünya ender toprak elementleri üretiminin %60’ını denetim eden Çin, yarı iletkenler ve elektronik bileşenler için hayati ehemmiyete sahip bu madenlerin, Nicolas Maduro’nun kaçırılmasını destekleyen ülkelere ihracatına süreksiz kısıtlamalar getirdi. Bu karar; Apple, Microsoft, Google ve Intel üzere Amerikan teknoloji devlerinde büyük bir telaş yarattı. Çünkü bu şirketler temel bileşenlerde Çin tedarik zincirlerine bağımlıydı ve üretim sistemleri haftalar içinde çökme riskiyle karşı karşıya kaldı.
*. *. *
Bizler Batı’ya.. ABD VE Venezuela’ya kilitlenmişken.. Doğu’da Çin, erken kalkıp süratli tespit ve kararlarla, ABD’ye karşı sessiz bir savaşa girmiş. Trump’ı en hassas olduğu noktalardan vurmuş.
Sonuç net:
2026 yılına Trump’ın, tek kutuplu dünyanın reisi olma hayalinin çöküşüyle girdik.
Sadece Çin değil.. Avrupa Grönland sorunu yüzünden karşısında. Latin Amerika ülkeleri saldırısına karşı teyakkuzda..
İçerde de kendi partilileri bile askeri sokağa indirdiği için kızgın.
Golden Globe ödül merasimine katılan dünya ünlüsü aktörler, lafı hiç dolandırmadan en ağır sözlerle o denli suçladılar ki… Neler olup bittiğini anlamakta zorluk çeken bilgisiz muhafazakar Amerikalılar bile bir durup düşündü..
Bize gelince..
Malum, Saray en kritik dış sıkıntılarda toplantıya dahi gerek duymuyor.
Zira, Erdoğan için, alınabilecek tek tedbir “susmak ve Trump’ı üzmemek”..
Beylerin tek yaptığı, operasyon dalgalarıyla ortalığı karıştırmak.
Mesela;
Hakkındaki tezler arşa çıkan avukat Rezan Epözdemir tahliye edildi de.. Hayata tutunmaya çalışan Murat Çalık için dudaklar mühürlü.
Bülent Arınç’ın da itiraf ettiği üzere, adaylığını erken açıkladığı için kendisini Silivri’de bulan Ekrem İmamoğlu ise cezaevinde 300 günü geride bıraktı.
Erdoğan’ın dünya lideri olduğunu zanneden kaldı mı bilmiyorum. Saray köşecileri bile Saray’dan kaçıyor, teker teker firar ediyor baksanıza!
