Türk iş dünyası, Avrupa Birliği’nin (AB) Türkiye’yi resmen aday ülke kabul etmesinden bu yana geçen 26 yılı aşkın müddet içinde, kimi vakit gazete ilanları, kimi vakit bildiriler, kimi vakit da Brüksel’de düzenlenen sempozyumlarla AB yöneticilerine davetler yapıp duruyor.
DEİK Türkiye-Avrupa İş Kurulları tarafından hazırlanan ve geçen hafta dünyanın kıymetli finans gazetelerinden Financial Times’ta yayımlanan ilanla, özetle bir kere daha AB ve Türkiye’nin birbirlerine gereksinim duyduğunun ve Gümrük Birliği’nin (GB) güncellenmesi gerektiğinin altı çiziliyordu.
İlanın, AB’nin Güney (Latin Amerika) Ortak Pazarı (Mercosur) ve Hindistan’la özgür ticaret muahedeleri (STA) yapması ile Türkiye’yi dışarıda tutan “Made in Europe” stratejisinin akabinde yayımlanması kıymetli bulunabilir.
Ama bana nazaran daha evvel yapılan davetlerden çok farklı bir şey değil. AB etraflarında de çok büyük bir tesir yarattığını duymadım, olacağını da sanmıyorum.
Türkiye’nin AB üyeliği için ağır uğraş göstermiş, Brüksel’de daimi temsilcilik de yapmış emekli büyükelçi Selim Kuneralp’ın dikkat çektiği üzere, Türk iş dünyası, bilhassa GB’nin güncellenmemesinin perde gerisinde Avrupa Parlamentosu, Komite ve Konsey’in Kıbrıs, Türkiye’de insan hakları, demokrasi ve adalet mevzularında önemli düşünceler olduğunu içeren raporlarını ve bunlardan ötürü kabul edilen kararlarını, bilmiyor olamaz.
Hindistan ve Latin Amerika ile STA yapan, Vietnam’ı, Endonezya’yı, Filipinler’i, Tayland’ı daha sıkı kucaklamaya hazırlanan, Çin ile kısmi yumuşama ve yeni angajman kurallarını devreye sokup daha pragmatik bir anlayışla hareket eden AB, “Küresel tek güç benim” demek isteyen Trump’ın ABD’sine karşı, kendisinin de global güç olduğunu ortaya koydu.
Bu nedenle ilandaki üzere “Türkiye’siz AB’nin global güç olamayacağını” daima lisana getirmek, tahminen hala Türkiye kamuoyunda iş yapabilir lakin AB’nin en hassas olduğu insan hakları, özgürlük ve adalet hususlarını görmezden gelen AKP iktidarda olduğu sürece, Brüksel etraflarında çok geçerli bir argüman olmaz.
İşin bir öbür yanı da, iktidarın kendi geleceğini düşündüğü için her zamanki üzere dış siyasette istikrar siyasetini unutup, bu defa AB’ye karşı Trump’a sarılması.
Diplomasiden uzak lisanı ve Grönland tavrı nedeniyle AB içinde Trump idaresine itimadın ortadan kalktığı çok aşikar. AB’nin lokomotif güçleri bu güvensizliği, Davos’ta ne olduğu belgisiz, Gazze Barış Gücü oluşumuna katılmayarak gösterdi.
Türkiye ise Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın attığı imzayla bu oluşuma katıldı. Kamuoyu önünde kimse açık biçimde söz etmez ancak bu imzanın AB’de nasıl algılandığını, Brüksel’e davet yapan Türk iş dünyası da çok güzel biliyordur diye düşünüyorum.
Türkiye’nin AB yolunun yalnızca Brüksel’den örülen duvarlarla engellendiğini savunmak, üstte belirttiğim üzere bu çeşit ilanların inandırıcılığını ve samimiyetini ortadan kaldırıyor.
Olmaz, yapmazlar da aslında, lakin haydi diyelim ki yaptılar…
Mesela AB de Financial Times’a bir ilan verip, Türk iş dünyasına yönelik “Şu sorulara cevabınız var mı?” içerikli bir ilan verse:
* Halkın oylarıyla seçilmiş başta İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu olmak üzere CHP’li belediye liderleri neden tutuklu?
* Neden yargılamalar tutuksuz yapılmıyor?
* İmamoğlu’nun diplomasının haksız münasebetlerle iptal edildiğini düşünüyor musunuz?
* Seçilmiş belediye liderleri yerine kayyum atamayı demokrasiyle nasıl ilişkilendiriyorsunuz?
* Beraat etmiş belediye liderleri niçin vazifelerine iade edilmiyor?
* Türkiye’de yargının bağımsız olduğuna inanıyor musunuz?
* Niyet ve söz özgürlüğünde, ülkeniz neden yerlerde sürünüyor?
* AİHM kararlarına karşın Osman Kavala, Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ ve daha onlarca kişi neden hala cezaevindeler?
* Sanki ülkenizdeki mevcut iktidara üstte lisana getirdiğimiz soruları da kapsayacak formda açık davet yapabilir misiniz?
* Ülkenizin merkez medya olduğunu savunan gazetelerine bu davetinizi yayımlayacak bir ilan verme bahtınız var mı?
* Kendi seyahat özgürlüğünüz için yeşil pasaport talep ediyorsunuz. Meğer iktidarınız AB için gerekenleri yapsa, tüm Türk vatandaşlarının vize sorunu ortadan kalkabilir. Pasaport bir ülkenin prestijidir. O prestiji yükseltmede sizin hissenize kıymetli misyonlar düştüğünü düşünüyor musunuz?
Sorular çok fakat bu kadarı da kâfi. Karşılıkları bana da gönderebilirsiniz, kaygınız olmasın bu köşede motamot yayınlarım.
