İran ile ABD ortasındaki nükleer müzakereler, Haziran 2025’te yaşanan askeri tansiyonun akabinde Umman’ın başşehri Maskat’ta tekrar başladı. Bölgesel tansiyonun yüksek olduğu ve ABD’nin askeri yığınağını artırdığı bir periyotta gerçekleşen bu temaslar, Türkiye ve bölge ülkelerinin diplomatik gayretleriyle canlandırıldı. Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin konut sahipliğinde yürütülen görüşmeler, 12 günlük savaşın akabinde kopan diplomatik bağları yine kurmayı hedefliyor.
TARAFLAR VE KRİTİK İSİMLER
Müzakere masası, her iki ülkeden de üst seviye ve stratejik isimleri ağırlıyor: İran heyetinde Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi başkanlığındaki takımda; Siyasi İşlerden Sorumlu Mecid Taht Revançi, Ekonomik İşlerden Sorumlu Hamid Kanberi ve Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi yer alıyor. ABD tarafında ise heyete Lider Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff liderlik ederken, heyette Trump’ın damadı ve danışmanı Jared Kushner da bulunuyor. Ayrıyeten CENTCOM Kumandanı Cooper’ın da müzakere sürecine dahil olduğu tezler ortasında yer alıyor.
MASADAKİ TEMEL ANLAŞMAZLIKLAR
Müzakerelerin merkezinde, uranyum zenginleştirme faaliyetleri ve yaptırımların geleceği yer alıyor. Nükleer Program konusunda İran, nükleer programına sınırlama getirme karşılığında yaptırımların kaldırılmasını isterken; ABD, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin büsbütün durdurulmasını talep ediyor. Uranyum Stoku başlığında İran, mevcut stoklarını teknik hudutlar dahilinde tutmayı teklif ederken; ABD, yüksek seviyeli zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ülke dışına çıkarılması kaidesini koşuyor. İran, füze programının müzakere dışı olduğunu ve yalnızca nükleer mevzularda görüşeceğini savunurken; ABD idaresi, füze programı ve bölgesel kümelere verilen takviyenin de müzakere masasına gelmesi gerektiğini vurguluyor.
SAVAŞIN AKABİNDE DİPLOMATİK UMUT
Haziran 2025’teki İsrail ve ABD akınlarıyla kesilen sürecin tekrar başlaması, bölge istikrarı açısından kritik kıymet taşıyor. İran, nükleer dışındaki başlıkları görüşmeyi reddederken; ABD idaresi savunma kapasitelerini ve bölgesel nüfuzu da içeren daha geniş kapsamlı bir muahede için baskı yapıyor. Wall Street Journal ve AP’nin haberlerine nazaran, askeri ve siyasi yetkililerin Maskat’a çıkarma yapması, görüşmelerin yalnızca teknik değil, birebir vakitte güvenlik odaklı bir boyuta sahip olduğunu gösteriyor.
AA
