ABD’nin dayanağını çekmesi ve SDG ile Şam idaresi ortasında varılan muahedenin ardından, Suriye’de güç alanında dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Amerikan güç devi Chevron, Şam idaresiyle kapsamlı bir petrol ve doğalgaz arama muahedesi yaptı.
TOM BARRACK’IN DA İŞTİRAKİ İLE ŞAM’DA İMZALANDI
Mutabakat zaptı, Suriye Petrol Şirketi (SPC), ABD merkezli Chevron American Energy Corporation ve Katar merkezli Power International Holding arasında imzalandı. Mutabakat; Suriye hükümet yetkilileri, Katar büyükelçisi ve ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın iştirakiyle Şam’da duyuruldu.
Bu mutabakat, Doğu Akdeniz’deki Suriye karasularında imzalanan birinci milletlerarası güç muahedesi olma özelliği taşıyor. Söz konusu iş birliği; açık denizlerde petrol ve doğalgaz arama, sondaj ve çıkarma faaliyetlerini kapsıyor.
ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, imza merasiminde Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın rolüne dikkat çekti. Barrack, şunları söz etti:
“Suriye, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara liderliğinde kayda paha bir ilerleme sergiliyor. Önde gelen bir ABD şirketi olan Chevron’un, yıllar süren zorlukların akabinde ülkeyi dönüştürmeyi hedefleyen bu iştirake katılması bunun açık göstergesidir. Güçlü liderlik ve güç kesimine yapılan yatırımlar; toparlanma, istikrar, istihdam yaratılması ve Suriyeliler için daha düzgün bir geleceğin temelini atmaktadır”
Barrack ayrıyeten ABD’li petrol şirketi hakkında şunları söz etti:
“Chevron, Amerikan dış siyasetinin hareket ettiği her yere giden en değerli ve en büyük şirketlerden biridir”
SPC CEO’su Yusuf Kablavi, mutabakatın ülke iktisadı için büyük kıymet taşıdığını belirtti. Kablavi, “Bu mutabakatı en kısa müddette somut bir uygulama kontratına dönüştürmek gayesiyle özel bir çalışma takımı görevlendirdik” dedi.
T24’ün haberine nazaran; Suriye Petrol Şirketi, 2025 yılında Suriye’nin geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın kararnamesiyle kurulan ve tüm rafineri kuruluşlarını bünyesinde toplayan, mali ve idari özerkliğe sahip bir güç holdingi. Şirketin, savaşta tahrip olan kuyuları yine işler hâle getirmek üzere milletlerarası uzmanlarla birlikte çalıştığı söz edildi.
Anlaşmanın temel gayesi, Doğu Akdeniz’de Suriye karasuları içerisinde büyük çaplı petrol ve doğalgaz arama ve çıkarma faaliyetlerini başlatmak. Suriye’nin mevcut rezervlerine ait bilgilere nazaran, ülkede yaklaşık 678 milyar metreküp doğalgaz ve 27 milyar varil petrol olduğu varsayım ediliyor.
Chevron’un, SDG denetimindeki Haseke bölgesindeki doğalgaz alanlarına da yatırım ilgisi gösterdiği, tüm alanların yine ulusal takımlarla işletilmesi için planlama yapıldığı bildirildi.
Lübnan merkezli Al-Akhbar gazetesine nazaran bu yatırım, ABD’nin Suriye’ye direkt siyasi müdahale yerine güç piyasaları üzerinden nüfuz sağlamaya dönük bir atılımı olarak bedellendiriliyor. Haberde şu tabirlere yer verildi:
“Amerika Birleşik Devletleri, bilhassa kendi karasularındaki Suriye petrol ve doğalgazını, salt ekonomik değerlendirmelerin ötesine geçen ve Doğu Akdeniz’deki daha geniş jeopolitik stratejisinin merkezine oturan bir fırsat olarak görüyor.”
Anlaşmanın tıpkı vakitte ABD‘nin, Suriye‘deki rakip ülkelerin tesirini sınırlama eforunun bir modülü olduğu savunuldu. Washington’un, Katar üzere müttefikleriyle birlikte hareket ederek Şam idaresini Atlantik ve Körfez güç sistemine entegre etmeye çalıştığı öne sürüldü.
CHEVRON’UN İSRAİL BAĞLANTISI
Chevron, 2020‘de Noble Energy’yi satın alarak İsrail’in Leviathan ve Tamar doğalgaz alanlarında en büyük yabancı şirket hâline gelmişti. Bu durum, Gazze’deki savaş sonrası şirketin Avrupa’da protestolara ve boykotlara maruz kalmasına yol açmıştı. Chevron, güç yatırımları üzerinden İsrail’e dolaylı takviye sağladığı gerekçesiyle Filistin yanlısı hareketlerce sıkça eleştiriliyor.
Savaş öncesinde günlük 400 bin varil civarında petrol üreten Suriye, günümüzde iç muhtaçlığını dahi karşılamakta zorlanıyor. Ülkenin güç altyapısının tekrar inşası, Chevron’un ve gibisi yatırımların aktifliğine bağlı olacak. Şam idaresi, bu çeşit yatırımlarla ekonomik toparlanma ve siyasi meşruiyet kazanmayı hedefliyor.
