Türk iş insanlarının son yıllarda Batı Trakya ile Ege adalarında çok sayıda gayrimenkul satın alması Atina’da hareketliliğe neden oldu. Türkiye ile hudut bölgelerindeki gayrimenkul satışlarına yönelik mevcut yasak ve sınırlamaların genişletilmesi kararı masaya yatırıldı.
Yunanistan Parlamentosu’nda savunma bahislerine ait soruları yanıtlayan Milli Savunma Bakanı Nikos Dendias, özellikle Batı Trakya ve adalar üzere hudut bölgelerinde yabancı gerçek yahut hukukî bireylerin mülk edinmesine yönelik sert bir yasal düzenleme hazırlığında olduklarını duyurdu.
DENİDAS: YASAL ÇERÇEVE DAHA KATI HALE GELECEK
Son periyotta Meriç (Evros) Milletvekili Paris Papadakis’in bölgedeki denetimsiz mülk satışlarına dair sunduğu bilgiler, Atina’da ulusal güvenlik tartışmalarını gündeme taşıdı. Papadakis’in yargıya ve parlamentoya taşıyacağı argümanlar üzerine konuşan Bakan Dendias, hükümetin planını şu sözlerle açıkladı:
“Yasal çerçevenin daha katı hale getirilmesi ve yasak kapsamına girecek bölgelerin genişletilmesi için yeni bir yasal düzenleme planı üzerinde çalışıyoruz.”
Yürürlükteki mevzuata göre, Avrupa Birliği (AB) dışındaki ülkelerin vatandaşları yahut bu ülkelerde merkezleri bulunan şirketlerin, Yunanistan’ın hudut bölgelerinde mülkiyet yahut kiralama süreci yapması “ulusal güvenlik ve ülkenin toprak bütünlüğü” gerekçesiyle halihazırda yasaklanmış durumda.
BODRUM’A KOMŞU ADALAR VE BATI TRAKYA LİSTEDE
Mevcut yasaya nazaran “Sınır Bölgesi” statüsünde olan ve yasağın uygulandığı yerler şunlar:
- Adalar: Bodrum’a komşu İstanköy (Kos), Kilimli (Kalimnos), Leros, Sömbeki (Simi), Rodos, Patmos, İncirli (Nisiros).
- Sınır vilayetleri: Meriç (Evros), Tesprotya, Kesriye (Kastoria), Kılkış (Kilkis), Midilli (Lesvos), İskeçe (Ksanthi), Preveze (Preveza), Sisam (Samos), Florina ve Sakız (Hios).
- Özel alanlar: Santorini adası, İskiri (Skiros) adaları; Drama, Yanya, Pella ve Serez vilayetlerinin birtakım bölgeleri ile Adriyatik’teki küçük adalar.
Hükümetin gündemindeki yeni düzenleme ile bu listeye Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yeni stratejik noktaların ve yerleşim yerlerinin eklenmesi bekleniyor.
SATIŞLARA İSTİHBARAT ENGELİ
Hali hazırda bu bölgelerde mülk edinmek isteyen AB dışı ülke vatandaşları için katı bir müsaade süreci işliyor. Başvurular; Milli Savunma Bakanlığı, Yunan Polisi (EL.AS), Ulusal İstihbarat Teşkilatı (EYP) ve Kara Para Aklamayı Önleme Kurumu temsilcilerinden oluşan özel bir komite tarafından inceleniyor. Ulusal güvenlik açısından en ufak bir risk görüldüğünde talepler direkt reddediliyor.
Yeni düzenleme ile birlikte “istisnai izin” prosedürlerinin daha da zorlaştırılması ve şirketler üzerinden yapılan dolaylı alımların önüne geçilmesi için yasal boşlukların kapatılması hedefleniyor. Bakan Dendias’ın açıklamaları, İskeçe ve Rodop üzere Batı Trakya’daki mülkiyet hareketliliğinin devlet tarafından çok daha yakından takip edileceğini gösteriyor.
VEKALETLE ALIMLARA ‘PARAVAN’ TAKİBİ
Hazırlanan tasarıdaki en büyük değişiklik “dolaylı mülkiyet” üzerinde ağırlaşıyor. Mevcut sistemde yabancılar, bir Yunan vatandaşıyla iştirak kurarak yahut itimada dayalı vekaletnamelerle mülk denetimi sağlayabiliyordu. Yeni yasa tasarısı şunları öngörüyor:
Mülkün “nihai faydalanıcısını” tespit etmek zarurî hale gelecek.
Yüzde 1 bile olsa yabancı sermaye hissesi olan şirketler sıkı kontrolden geçirilecek.
MÜLKLERE EL KONULABİLİR: AĞIRLAŞTIRILMIŞ CEZALAR
Hukuki boşluklardan yararlanarak yasaklı bölgeden mülk edinenler yahut bu satışa aracılık eden noter ve avukatlar için cezaların katlanması gündemde. Yalnızca para cezası ile yetinilmeyecek; yapılan satış sürecinin “yok hükmünde” (mutlak butlan) sayılması ve mülkün devlet tarafından müsadere edilmesine (el konulmasına) varan sert yaptırımlar tartışılıyor.
Ayrıca Batı Trakya ve bilhassa Meriç (Evros) bölgesindeki geniş tarım yerlerinin toplu halde satın alınması, besin güvenliği ve bölgesel demografi açısından “ulusal tehdit” kategorisine alınabilir. Bu durumda, yalnızca yabancılara değil, muhakkak ölçeğin üzerindeki arazi satışlarına genel bir kontrol sistemi getirilmesi planlanıyor.
TÜRK AZINLIĞIN HUKUK YOLU KAPANIYOR MU?
Tasarıdaki en kritik ayrıntılardan biri ise hukuksal itiraz yollarıyla ilgili. Mevcut işleyişte, AB dışı bir vatandaşın başvurusu reddedildiğinde idari mahkemelerde dava açma hakkı bulunuyor. Lakin yeni düzenlemede, “Ulusal Güvenlik” gerekçesiyle verilen ret kararlarında, devletin istihbari bilgileri mahkemeyle paylaşma zorunluluğunun sonlandırılması masada. Bu durum, başvurusu reddedilen bireylerin hukuksal itiraz yolunu pratikte imkansız hale getirebilir.
Bakan Dendias’ın işaret ettiği taslak yasalaştığında; bilhassa Rodop ve İskeçe üzere Türk azınlığın ağır olduğu bölgelerde miras yoluyla intikal eden mülkler yahut vakıf malları üzerindeki tasarrufların bu süreçten nasıl etkileneceği ise en büyük soru işareti olarak duruyor.
