Türkiye’de dışarıda yemek yeme alışkanlığı, son yıllarda önemli bir maliyet baskısıyla karşı karşıya. Evvelce toplumsallaşmanın doğal bir kesimi olan restoran ziyaretleri, artık aile bütçesinde “beyaz eşya taksidi” yahut “aylık market alışverişi” ile yarışacak kadar yüksek bir harcama kalemi haline geldi. Bilgiler, konutta hazırlanan bir tencere yemeğin restorandaki karşılığının yaklaşık 10 katına mal olduğunu gösteriyor.
TENCERE İLE MENÜ ORTASINDAKİ FARK UÇURUM
Dört kişilik bir ailenin mutfağında yaklaşık 400 TL’ye hazırlayabileceği standart bir akşam yemeği, orta segment bir restoranda servis edildiğinde faturayı 10 katına kadar çıkarabiliyor. Bu büyük fark, tüketicinin yalnızca besin harcamasını değil, genel bütçesini de etkiliyor.
ASIL KAR YAN ESERLERDEN ELDE EDİLİYOR
Sektör tahlilleri, restoranların temel karının ana yemeklerden değil, “yan ürünlerden” sağlandığını ortaya koyuyor. Kırmızı et ve balık üzere yüksek maliyetli eserlerde kar marjları daralırken, işletmeler hayatta kalmak için makarna, tatlı ve içeceklere yöneliyor. Örneğin maliyeti 10-15 TL olan bir bardak meşrubat, menüde 10 katı fiyata satılabiliyor.
Düşük maliyetli bir porsiyon makarna yahut patates kızartması, %300 ila %800 ortasında değişen kar oranlarıyla artık “lüks tüketim” kategorisine girmiş durumda.
MAKAS AÇILDIKÇA AÇILDI
Türkiye, uzun müddet Avrupa’ya kıyasla daha ucuz bir yemek destinasyonu olarak görülse de yeni ekonomik şartlar bu farkı kapattı. Almanya yahut Fransa’da dışarıda yemek, taban fiyata oranla %3-6 düzeylerinde seyrederken, Türkiye’de bu oran %12’lere kadar çıkıyor. Bu durum yalnızca lokal halkı değil, “ucuz tatil” beklentisiyle gelen yabancı turistleri de toplumsal medyada şikâyet paylaşımları yapmaya yönlendiriyor.
SERVİS FİYATI ARTIK YASAK
Ticaret Bakanlığı’nın “kuver” ve “servis ücreti” üzere ek ödemeleri yasaklaması, tüketici açısından olumlu karşılansa da dal temsilcileri, bu maliyetlerin gizlice ana yemek fiyatlarına yedirilmesinden kaygı ediyor. Tüketici dernekleri ise vatandaşlara davette bulunuyor: “Menüde görmediğiniz, şeffaf olmayan hiçbir ek bedeli ödemeyin.“
