Ankara’da susuz kış karar sürüyor.
Başkentte haftalardır su kesintileri yapılıyor.
Vatandaşlar çeşmelerden ve tankerlerinden gereksinimini karşılıyor.
Su krizi nedeniyle Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü ile Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB) birbirlerini suçluyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan bile ismini vermeden ABB Başkanı Mansur Yavaş’ı eleştirdi.
Yavaş ise cılız birkaç açıklama dışında konuşmadı, tenkitlere cevap vermedi.
Dün Yavaş’ı aradım.
Su krizinin gerekçelerini…
Kaç günlük su kaldığını sordum.
Yavaş, son 50 yılın en büyük kuraklığının yaşandığını belirtiyor. DSİ’nin Ankara’nın 2050’ye kadarki gereksinimini karşılayacağı söylenen Gerede Projesi’ni tamamlayamadığını ve yeni su kaynağı tahsisi yapmadığını söylüyor. Ankara’nın 200 günlük suyunun kaldığını, süreyi bir yıla uzatmak için seferber olduklarını kaydediyor. Gerede Projesi ile Ulusu deresinden barajlara su gelse dahi gelecekte denizi arıtmaktan öbür dermanın bulunmadığını söz ediyor. Bu hafta sonu itibariyle bir mühlet kesinti yapılmayacağını, yağış olursa bu türlü devam edeceklerini lisana getiriyor.
Ankara niçin susuz?
Gerede Projesi’nin (Gerede Havzası’daki Ulusu deresinden çekilen suyun tünelle Çamlıdere Barajı’na aktarılmasına ait proje) bitmesiyle Ankara’nın 2050’ye kadar su sorunu yaşamayacağını ilan etti hükümet. Ancak şu an o denli bir su gelmiyor. Bilhassa yaz aylarında damlası gelmedi. Fevkalade bir kuraklık var.
Asıl münasebet kuraklık mı?
Bu yıl son 50 yılın en kurak devri. Barajlardan gelen kişi başına günlük su ölçüsü 55 litre. 5.5 milyon nüfusa gelmesi gereken suyla alakası yok. 1994’te nüfus 3 milyonken barajlara gelen su 130 milyon metreküptü; şu an 6 milyon nüfusumuz var, gelen su 110 milyon metreküp.
Gelir gelmez, su ıstırabını ve nüfus artışını düşünerek, 2054 Master Planı yaptık. DSİ’ye yazılar yazdık. Dedik ki, “Kuraklık olmasa bile 2029’da Ankara’da su yetmeyecek. Yeni su kaynaklarını gösterin.” Zira bu vazife, DSİ’nin. “Yetkimiz yok” diyorlar lakin 81 ilin su planını kendileri yapıyorlar. Hakikat dürüst karşılık vermediler.
“Kesikköprü Barajı’ndan verin” diyoruz. “Elektrik üretiminde kullanacağız” diyorlar, vermiyorlar.
Dedik ki, “Yeni su kaynakları bulmamız gerek, hemen toplantı yapalım.” Tarım Bakanlığı şöyle bir haber yaptırdı: “100 milyar bütçesi olan Ankara Büyükşehir, Tarım Bakanlığı’ndan yardım istiyor.”
Bana tahsis etmezsen, hiçbir yerden su alamıyorum. Bu suyun tahsisini DSİ yapıyor.
Biz nisan ve haziran ayında büyük iştirakle kuraklık toplantısı yaptık. DSİ’den de katılan oldu. Sonuç alınmadı.
Yağış olmazsa diye ilerde yaşanabilecek kuraklığa nazaran ağustos ayında Çamlıdere Barajı’ndaki tabandaki suyu almak için ihale açtık. Üç duba koyuyorsunuz taban suyu için.
Ağustosta yaptığımız ihaleye, işi bilmedikleri için 340-350 milyon lira fiyat verdiler, maliyetin iki üç misli. Bir daha yaptık, yine yüksek verdiler. En son bir firma “Daha evvel bu işlerle uğraştım” diyerek geldi. Risk alarak girdik. Zira yağış olursa yaptığımız elimizde kalacak. İki duba bitti, üçüncüsü bu hafta sonu bitmiş olacak. Ankara’da su sorunu kalmayacak. Kalmayacak lakin şöyle bir şey var: Yağış yağmazsa 200 günlük kalıyor. 200 gün dediğin gözünü açıp kapayıncaya kadar gelir.
Ankara’da tez edildiği üzere su sorunu yok. Eylül 2024’te 43 milyon metreküp su vermişiz, Eylül 2025’te 42 milyon. Ekim 2024’te 42 milyon 721 bin metreküp vermişiz, Ekim 2025’te 38 milyon 500. Kasım 2024’te 40 milyon vermişiz, Kasım 2025’te 38 milyon 523 bin. Aralık 2024’te tekrar 39 milyon vermişiz, Aralık 2025’te 36 milyon.
Geçtiğimiz yıllara nazaran yüzde 6 daha az su veriyoruz. Ankara nüfusu 6 milyon, halkı susuz bırakmıyoruz.
Gece kesintilerine başladık. Gece kestiğimiz vakit su gündüz en yüksek noktalara gidebiliyor. Kesmediğiniz vakit, basınç yetmediği için üst kotlar susuz kalıyor.
Ankara’da su kasveti yaşayan abone sayısı son derece az. En yüksek kotlardakiler yaşıyor bir, ikincisi deposu olmayanlar, üçüncüsü hidroforu olmayanlar.
Bir de boru sorunundan kelam ediliyor.
Şöyle diyorlar: “Boruları niçin değiştirmedin?” Soba borusu zannediyorlar. Evvelki devirde Gökçek, Ankara’yı susuz bıraktığı vakit apar topar Kesikköprü Barajı’ndan su getiriyor. 384 kilometre boru döşenmiş. 192’si çelik, 192’si CTP plastik boru. 2007’de başlıyorlar, bakıyorlar ki CTP boru olmuyor. CTP borunun 81 kilometresini çelik boruyla değiştiriyorlar. Ellerinde kalan boruları sağa sola atıyorlar, her taraf boru dolu.
Geçen temmuz ayında su patladı. Vaktinde boruları yan yana yapmışlar. Çelik patlayınca yanındaki CTP boruyu da patlattı. 2 kilometre civarında, basınca en fazla muhtaçlık olan yerdeki boruyu çelik boruyla değiştirerek çözdük sorunu. CTP borularının hepsini çelik boruyla değiştirdiğiniz vakit 30 milyar harcamanız lazım. Sayıştay diyecek ki; “Arızalı olmayan borular çalışıyordu, niçin değiştirdin?”
Bir özeleştiri olarak söylüyorum. Çamlıdere Barajı’nda ikinci duba yapıldığı vakit oradan gelen suyla kente gelen su ortasında kayıp var, bulamadılar. Su motorları ve pompalar ya yeteri kadar su vermiyor yahut kaçak var. Üçüncü platformu devreye koydukları vakit su sorunu olmayacak. Fakat sorun bitmiş olmuyor. Gerede Projesi’nden argüman ettikleri su gelmezse 200 gün sonra suyumuz bitecek.
Yani Gerede’den su gelmezse 200 gün sonra Ankara susuz.
Evet. Bu nedenle CPT borularını yeniledik. Koyunbaba Barajı var; bakanı aradım, rica ettim, günlük 100 bin metreküp su veriyor. Günlük 100 bin metreküp bir şey değil ki!
Bizim verdiğimiz su sayısı, yazın günlük 1.
400.000 metreküp civarında. Bu yıl 1.350.000 metreküp vermişiz. Gün gün sayılar belirli.
Boruları niçin değiştirmedin? Ankara’da altyapı namına hiçbir şey yok ki. Yüzlerce caddede ızgara yok, yağmur suyu, atık sular ayrılmamış. Bu ortada milyar milyar yatırım yapıyoruz.
İvedik’in dördüncü arıtması yapılıyor. Çamlıdere’den su geliyor. Polatlı’ya su götürdük. Keçiören’e 1 milyarlık yatırım yapıyoruz. Keçiören’in 1984’te 300 bin nüfusu varken altyapısı yapılmış, şu an 1 milyon nüfus var, altyapı birebir.
Diyorlar ki “7 yıldır Yavaş yönetiyor, o niçin düzeltmedi.”
ASKİ’nin 1 milyarlık yatırımının kullanım hakkı yeni geldi. Dünya Bankası kredisiyle yapılıyor.
Bütçelerden bahsedeyim. Melih Gökçek, Ankapark’ı yapacağım diye suyu kıymetli satıp parayı aktarmış. Fen İşleri fantezi projelerine gitmiş. Bize bütçe vermediler ki…“Polatlı’ya sınır yapacağız” dedik, vermediler. Mahkeme kararıyla aldım krediyi. Eksi 5 milyar bütçe yaptılar. O yetmedi; suyun parasını yarıya indirmek için meclisten karar aldılar, mahkeme iptal etti. ASKİ’yi iflas ettirmek için ellerinden ne geldiyse yaptılar fakat halk cezalandırdı. Hala bizim sayımız Gökçek periyodundaki sayı değil ve üstelik bir sürü yatırım yapıyoruz. Yapılabilecekleri yaptık, yetişmeyenler de programlandı. Polatlı’ya 108 kilometre su götürdük. Büyük çoğunluğu Ankara’nın içindeki caddeleri yararak gitti. Keçiören’deki 1 milyarlık projeyi de ana caddeleri yararak götürüyorsunuz.
Ankara ne vakit rahatlayacak?
İlk kere bugün, verdiğimiz su 150 bin metreküpten 300 bin metreküpe çıktı. Çok yağış olduğu için karların erimesini bekliyoruz. Tekrar yağış olacak deniyor. Şayet olursa yönetim edecek. Biz 200 günü bir yıla çıkarmak için uğraşıyoruz. Çok önlem aldık. 1500 sayaç söktüm parklardan. 10 ton altı su kullananlara yüzde 10 indirim yaptık. Halkın yüzde 70’i 10 ton kullanıyor. 15 tondan üstüne artırım yaptık az kullansın, havuz doldurmasın, çim sulamasın diye. Osman Gökçek “Zam yaptı” diye dava açtı. İleriki yıllarda master planımıza nazaran denizden su arıtmaktan öteki bir dermanımız kalmıyor.
Bu cumartesi pazar itibariyle bir süre kesinti yapmayacağız. Şayet su artarsa hiç kesmeden götürmeyi planlıyoruz. Üçüncü platform çalışırsa sorun olmayacak, gereğince suyumuzu vermeye başlayacağız. Bu ortada yüzlerce sondaj yapıyoruz.
Çamlıdere’den çizgi getiriyoruz. DSİ ihale etti, parası bizden çıkıyor. “Biz getiriyoruz” diye açılış yapıyorlar, bizi çağırmıyorlar bile. Susuzluk olursa hepimizi vurur, yalnızca Mansur Yavaş’ı yahut belediyemizi vurmaz.
Yalova’da IŞİD’in büyük bir aksiyon hazırlığı mı vardı?
İçişleri Bakanılığı’nın valiler kararnamesi geçen gün açıklandı.
Yalova Valisi Hülya Kaya, üç polisin şehit olduğu IŞİD taarruzunda kusurlu görülerek, merkeze çekildi.
Şimdi sırada Yalova Vilayet Emniyet Müdürü Ümit Bitirik’in olduğu tez ediliyor.
O gece konutun içerisinde yaşananları sağ çıkarılan IŞİD’çi bayanların tabirlerinden öğrenmiştik.
Evin dışında olduğunu ise şimdi bilmiyoruz.
Emniyet ve yargı kaynaklarından öğrendiğime göre…
Polisler saat 01.30’da Terörle Gayret Şubesi’nde toplanıyor.
Bir arama kararıyla meskene gidiliyor.
Saat 2’de meskene varılıyor.
Terörle Çaba Şubesi takımı biri bayan 11 polisten oluşuyor.
Altı erkek polis avluya giriyor.
Ev itimat telkin etmediği için bayan polis “Biraz sonra gelirsin” denilerek, dışarıda bırakılıyor.
Asayiş Şubesi’nden dört polis de etraf güvenliği için bekliyor.
Önceden konutta bayan ve çocuk olduğu bilgisi verildiği için dikkatli hareket ediliyor.
Zile basılıyor.
Evdekiler o saatte ayakta, uyumuyor.
Ancak kapı açılmıyor.
Bir bayan cama çıkıp “Kafirlere kapıyı açmayız” diyor.
Camlarda çocuklar beliriyor.
Sağ ve sol camlardan sineklikler kaldırılıyor.
Pompalı tüfeklerle çapraz ateş başlıyor.
Polislerin tamamı yaralanıyor.
Bazıları siper alıyor.
Bir polis çamaşır makinesinin ardına, başkası ise bir tahtanın altına giriyor. Bulundukları siperden karşılık veriyorlar.
Teröristler spot ışıklar tutarak ateşe devam ediyor.
Şarjör bile değiştirmiyorlar.
Pompalı tüfeklerle kurşun yağdırıyorlar.
Yaralı polisler destek grup istiyor. Dışarıda beklemekten olan Asayiş Şubesi’nden dört polis de yaralanıyor. Meskenden bomba atılma ihtimali olduğundan çabucak müdahale edemiyorlar.
Bu arada…
Bir öteki kaynak da şunları söylüyor:
“Bunlar büyük bir hareket yapacaktı. Üç şehit ve yaralı çocukların kanları Türkiye’nin bir büyük beladan kurtulmasına, daha büyük bir aksiyonla karşı karşıya kalmasına mani oldu.”
Muharrem İnce: Bu ülkenin istihbaratı yok mu!
Eski CHP Yalova Milletvekili Muharrem İnce ile IŞİD saldırısı üzerine konuştuk.
İnce, çatışmanın çıktığı konutun bulunduğu İsmetpaşa Mahallesi’ni avucunun içi üzere biliyor. Köyüne giderken meskene 30 metre uzaklıktan geçiyormuş.
İnce, Yalova için “Terörün ve uyuşturucunun karargahı ifadesi” kullanarak, şunları diyor:
“İstanbul’a, Bursa’ya, Kocaeli’ye, Sakarya’ya ve Balıkesir’e çok yakınız. Yüzde 60’ı ormanla kaplı. Bu avantaj sağlıyor, saklanmak kolay. Karargah olarak kullanıyorlar. Büyük kentlerde hareket yapıyorlar, burada yapmıyorlar.”
İnce, IŞİD’çilerin yoğunlaştığı İsmetpaşa Mahallesi için “Yeni vali bana ‘Nereleri araştırayım?’ diye sorsa söyleyeceğim yerlerden birisi burasıdır. Bu yol benim daima geçtiğim yol. Köye her gittiğimde çatışmanın yaşandığı konuta 30 metre aradan geçiyorum” diyor.
İnce, şöyle devam ediyor:
“Yeni valiye diyeceğim ki ‘Şüpheli bina arıyorsan, kapalı olduğu belirli onlarca yapı var. Muhtar ve belediye başkanı giremiyor.”
İnce, istihbarat zafiyetine dikkat çekerek, şunlar söylüyor:
“Bu ülkenin istihbaratı yok mu, polis yok mu, jandarması yok mu? Bir örgüt meskeni olduğu bilinmiyormuş demek ki. Bilinse çöplerin denetiminden başlarlardı. Polisin zırhlı aracı yok. İstihbarat eksik. Bu çocukların emeklilikleri gelmiş. Onların işi değil bu. Buraya özel harekatçılar lazımdı.”
İnce, Yalova’da tedirginliğin sürdüğünü anlatıyor.
