Yunanistan Deniz Kuvvetleri envanterinde bulunan Type 209 sınıfı “POSEIDON” denizaltısının, kapsamlı bakım ve tamirat çalışmalarının çabucak akabinde ani bir kararla hizmet dışına çıkarılması, ülkede siyasi ve askeri etraflarda önemli tartışmalara yol açtı. Uzun periyodik modernizasyon sürecine karşın alınan bu kararın münasebetinin kamuoyuyla paylaşılmaması, şeffaflık tenkitlerini beraberinde getirdi.
18 AYLIK BAKIM SONRASI GELEN BEKLENMEDİK KARAR
POSEIDON denizaltısı, Girit Deniz Üssü’nde yaklaşık 18 ay süren kapsamlı bakım, tamirat ve yenileme çalışmalarından geçirilmişti. Bu sürecin akabinde yine etkin misyonlara dönmesi beklenen denizaltının emekliye ayrılması, bilhassa muhalefet partileri ve askeri uzmanlar tarafından “mantık dışı” olarak bedellendiriliyor.
Yüksek maliyetli bu çalışmaların çabucak sonrasında alınan hizmet dışı bırakma kararının, kamu kaynaklarının faal kullanımı açısından önemli soru işaretleri yarattığı belirtiliyor.
TEKNİK VE OPERASYONEL ÇELİŞKİLER DİKKAT ÇEKİYOR
Yunan mevzuatına nazaran savaş gemilerinin ve denizaltıların emekliye ayrılması; Deniz Kuvvetleri Yüksek Kurulu ile Ulusal Savunma Bakanlığı’nın onayı doğrultusunda gerçekleşiyor. Bu süreç, resmi buyruklar ve muhakkak prosedürler çerçevesinde yürütülmek zorunda. Lakin uzmanlar, uzun mühlet “bakım ve onarımda” bulunan bir platformun çabucak akabinde emekliye sevk edilmesinin, askeri planlama ve kaynak idaresi açısından tutarsız olduğunu vurguluyor.
Kararın en dikkat cazip taraflarından biri ise, denize elverişli olmadığı belirtilen POSEIDON denizaltısının, Girit’ten Salamis Deniz Üssü’ne taşınması oldu. Bu durum, denizaltının hakikaten operasyonel olarak fonksiyonsuz olup olmadığına dair tartışmaları daha da alevlendirdi.
Bazı savunma analistleri, bu sürecin mümkün bir üçüncü ülkeye satış, devretme ya da yedek kesim kaynağına dönüştürme planlarının kesimi olabileceğini öne sürse de bu argümanlara ait resmi bir açıklama yapılmış değil.
KARAR PARLAMENTO GÜNDEMİNDE
Gelişme Yunan Parlamentosu’na da taşındı. PASOK-KİNAL milletvekili Mihalis Katrinis, hükümete yönelttiği soru önergesinde şu başlıkları gündeme getirdi:
POSEIDON denizaltısının tamiratına karşın neden hizmet dışına çıkarıldığı
Bakım ve modernizasyon sürecinde yapılan toplam harcama miktarı
Kararın türel ve idari dayanakları
Benzer durumda bulunan başka Type 209 sınıfı denizaltıların geleceği
Katrinis ayrıyeten, bu kararın Yunanistan’ın uzun vadeli savunma stratejileri ile yeni denizaltı tedarik projelerine nasıl tesir edeceğinin de açıklanmasını talep etti.
TÜRKİYE’NİN DE ENVANTERİNDE TIPKI SINIFTAN DENİZALTI BULUNUYOR
Türkiye ile Yunanistan ortasında Ege kıyılarına yönelik tansiyon sürerken Yunanistan’ın bu türlü bir karara imza atması dikkat çekti. Öte yandan Türkiye’nin envanterinde de tıpkı sınıftan denizaltılar da bulunuyor. Preveze sınıfı denizaltılar, Federal Almanya merkezli Howaldtswerke Deutsche Werft AG (HDW) tarafından geliştirilen Type 209 T1.1400 tasarımı temel alınarak üretildiği biliniyor. Türk Deniz Kuvvetleri envanterine bu sınıfın birinci denizaltısı 1994 yılında girmiştir. Preveze sınıfı, Türkiye açısından sadece bir platform kazanımı değil; tıpkı vakitte Sub Harpoon UGM-84 gemisavar füzelerinin denizaltıdan kullanımını mümkün kılarak Türk Deniz Kuvvetleri’nin sualtı harp kabiliyetinde değerli bir dönüm noktası olmuştur.
