Ataması yapılmadığı için hayvancılıkla geçimini sağlayan öğretmen 30 yaşındaki Dersim Çakan, artan maliyetler ve fiyat siyasetleri nedeniyle üreticilerin güç durumda olduğunu söyledi.
Et, yem ve peynir fiyatlarının küçük üreticiler tarafından belirlenmediğini vurgulayan Çakan, “Biz küçük bir üreticiyiz lakin büyük sermaye kümelerinin belirlediği fiyatlar üzerinden ilerlemek zorunda kalıyoruz. Bu da bizi ziyana sürüklüyor” tabirlerini kullandı.
ATANAMAYINCA BESİCİLİK YAPAN ÖĞRETMEN DERS VERİR GİBİ ANLATTI
Dersim Çakan, 2020 yılında Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Toplumsal Bilgiler Öğretmenliği Bölümü’nden mezun olduktan sonra öğretmenlik hayaliyle KPSS’ye girdi lakin atanamadı. Çakan, dönerek ailesiyle birlikte hayvancılık yapmaya başladı.
Memleketi Tunceli’nin Ovacık ilçesine bağlı Havuzlu Köyü’nde kış mevsiminin neredeyse 6 ay sürdüğü 3 bin 500 rakımlı Munzur Dağları’nın eteklerinde hayvancılıkla geçimini sağlamaya çalışan Dersim Çakan, hem tabiatla hem de piyasa şartlarıyla uğraş ettiklerini anlattı.
Çakan, üreticinin yaşadıklarını kendi öyküsü üzerinden şöyle açıkladı:
“Beş yıldır hayvanlarla ilgileniyorum; yemleme, otarma, kuzuların doğumu, ilaçlaması, saman yahut yonca üzere işlerde, yani çeşitli iş kısımlarında yer alıyorum. Bu iş, her ne kadar köy hayatına uygun ve köy ömrüyle bağlantılı olsa da çok çeşitli zorlukları var.”
“Fiziksel güç manasında da sıkıntı. Kış süreci ise esasen daha da sıkıntı geçiyor; zira fırtınası, karı uzun süren bir coğrafya. Ağır bir emek gerektiriyor. Kuzular doğduktan sonra bakım süreci, akabinde otlatma ve çobanlık problemi var.”
“Kış çok uzun ve çetin geçtiği için saman, buğday, arpa, yonca üzere eserlerin üretimi burada kısa vadede ve yetersiz oluyor. Bu yüzden dışarıdan alıyoruz; Diyarbakır’dan, Urfa’dan alıyoruz ve bu da bize değerliye geliyor.”
“HER GÜN BİRAZ DAHA ZİYAN EDİYORUZ”
“Yaylaya yaz sürecinde çıkıyoruz. Evvelden atla gidiyorduk, artık traktörlerle gidiyoruz. Sıkıntı bir süreç. Yıldırım düşebiliyor, bazen yabani hayvanların saldırısı oluyor. Bazen çobanlar bizi terk edip gidiyor; yani kendi başımıza kalıyoruz. Bu da başka bir sorumluluk.”
“Hayvanlar ölebiliyor; mesela şap üzere hastalıklar var. Bu son periyotta çok yaygın. Şu an büyükbaşta daha fazla görülüyor lakin küçükbaşta da olabilir. Şap üzere hastalıklarda, zehirlenmelerde ya da enfeksiyon üzere durumlarda kayıplarımız oluyor. Bu manada çok sayıda zorluk var.”
“Doğayla iç içeyiz; fakat bir yandan tabiatla çaba ediyoruz, bir yandan tabiata sahip çıkıyoruz. Öte yandan, bizim dışımızda gelişen sıkıntılar var. Mesela et fiyatları, yem fiyatları, peynir fiyatları bizim dışımızda belirleniyor.”
“Biz küçük bir üreticiyiz; fakat büyük sermaye kümelerinin belirlediği fiyatlar üzerinden ilerlemek zorunda kalıyoruz ve ziyan ediyoruz. Her gün biraz daha ziyan ediyoruz. Emeğimizin karşılığını aslında alıyorduk; fakat artık alamıyoruz. Zira dediğim üzere, fiyatlamalar ve fiyatlar bizim dışımızda belirleniyor. En küçük üretici biz olduğumuz için, en altta ezilen de biz oluyoruz.”
